ΑΒΥΣΣΟΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η ἄβυσσος (αρχικά επίθετο) σημαίνει «χωρίς βυθό, απύθμενος». Η λέξη προέρχεται από το στερητικό α- και το ουσιαστικό βυσσός, μια αρχαιότερη μορφή του βυθός. Στην κλασική ελληνική γραμματεία, η χρήση της είναι σπάνια και κυρίως περιγραφική, αναφερόμενη σε βαθιές χαράδρες, θάλασσες ή σπήλαια που δεν έχουν ορατό τέλος.

Η σημασία της λέξης μετατοπίζεται δραματικά με την εμφάνισή της στην ελληνική μετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης (Ο' - Septuagint), όπου χρησιμοποιείται για να αποδώσει την εβραϊκή λέξη «Τεχώμ» (תהום), που περιγράφει το αρχέγονο, κοσμικό χάος πριν τη δημιουργία του κόσμου (Γένεσις 1:2). Εδώ, η ἄβυσσος αποκτά μια θεολογική διάσταση, συμβολίζοντας την απέραντη, σκοτεινή και απειλητική προ-κοσμική κατάσταση.

Στην Καινή Διαθήκη, η ἄβυσσος εξελίσσεται περαιτέρω σε έναν συγκεκριμένο τόπο: τη φυλακή των δαιμόνων και, τελικά, του ίδιου του Σατανά. Στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο (8:31), οι δαίμονες ικετεύουν τον Ιησού να μην τους στείλει στην άβυσσο. Στο βιβλίο της Αποκάλυψης, η άβυσσος είναι ο τόπος όπου ο Σατανάς δένεται για χίλια χρόνια, υποδηλώνοντας έναν χώρο περιορισμού και τιμωρίας για τις δυνάμεις του κακού. Έτσι, από μια απλή γεωγραφική περιγραφή, η ἄβυσσος γίνεται ένα κεντρικό στοιχείο της κοσμολογίας και της εσχατολογίας.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Χωρίς βυθό, απύθμενος — Η κυριολεκτική και αρχική σημασία, περιγράφοντας κάτι που δεν έχει ορατό ή προσβάσιμο πυθμένα, όπως μια πολύ βαθιά θάλασσα ή χαράδρα.
2. Αχανής, απεριόριστος, ανεξερεύνητος — Μεταφορική χρήση για να περιγράψει κάτι το τεράστιο, το άπειρο, το μυστηριώδες, που δεν μπορεί να μετρηθεί ή να κατανοηθεί πλήρως.
3. Το αρχέγονο χάος πριν τη δημιουργία — Στην ελληνική μετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης (Ο'), η ἄβυσσος αποδίδει το εβραϊκό «Τεχώμ» (תהום), αναφερόμενη στην προ-κοσμική κατάσταση του κόσμου, ένα απέραντο, σκοτεινό υδάτινο χάος (Γένεσις 1:2).
4. Ο τόπος φυλάκισης δαιμόνων και του Σατανά — Στην Καινή Διαθήκη, η ἄβυσσος αποκτά μια συγκεκριμένη θεολογική σημασία ως ο χώρος όπου φυλακίζονται τα κακά πνεύματα και ο Σατανάς (Λουκᾶς 8:31, Αποκάλυψις 20:1-3).
5. Ο Άδης, ο κάτω κόσμος — Σε ορισμένα συμφραζόμενα, ειδικά στην πρώιμη χριστιανική γραμματεία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συνώνυμο ή παραπλήσια έννοια με τον Άδη, τον τόπο των νεκρών ή της τιμωρίας.
6. Σύμβολο του ανεξιχνίαστου μυστηρίου — Ευρύτερα, η άβυσσος μπορεί να συμβολίζει το άγνωστο, το ανεξήγητο, το τρομακτικό βάθος της ανθρώπινης ψυχής ή του σύμπαντος.

Οικογένεια Λέξεων

βυθ- / βυσσ- (ρίζα που σημαίνει «βάθος, βυθός»)

Η ρίζα βυθ- ή η αρχαιότερη μορφή της βυσσ- αποτελεί τον πυρήνα μιας οικογένειας λέξεων που περιστρέφονται γύρω από την έννοια του βάθους, του πυθμένα και της κατάδυσης. Η ινδοευρωπαϊκή της προέλευση (*bhudh-) υποδηλώνει μια αρχέγονη αντίληψη του «κάτω» και του «χαμηλού». Η προσθήκη του στερητικού α- στην ἄβυσσο αντιστρέφει αυτή την έννοια, δημιουργώντας μια λέξη που περιγράφει την πλήρη απουσία βυθού, δηλαδή το απύθμενο. Αυτή η αντιστροφή είναι κρίσιμη για την εξέλιξη της λέξης από μια απλή περιγραφή σε ένα κοσμολογικό και θεολογικό σύμβολο του απέραντου χάους και του ανεξιχνίαστου.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία από τα πιο χαρακτηριστικά χωρία που αναδεικνύουν την εξέλιξη της σημασίας της αβύσσου:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΑΒΥΣΣΟΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a revised supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. University of Chicago Press, 2000.
• Septuaginta — Vetus Testamentum Graecum Auctoritate Academiae Scientiarum Gottingensis editum. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen.
• Nestle-Aland — Novum Testamentum Graece. 28th ed. Deutsche Bibelgesellschaft, 2012.
• Plato — Politeia. Edited by J. Burnet. Oxford University Press, 1903.
• Thucydides — Ιστορίαι. Edited by H. Stuart Jones. Clarendon Press, Oxford, 1900.