ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, το βασίλειον είναι αρχικά «βασιλική κατοικία, παλάτι», αλλά και «βασιλική εξουσία, βασιλεία, βασιλικό αξίωμα». Η λέξη προέρχεται από το βασιλεύς («βασιλιάς») και το ρήμα βασιλεύω («βασιλεύω, κυβερνώ»), υπογραμμίζοντας την κεντρική θέση του μονάρχη στην αρχαία κοινωνία. Η σημασία της επεκτείνεται γρήγορα για να περιλάβει την επικράτεια που κυβερνάται από έναν βασιλιά, δηλαδή το «βασίλειο» ως κράτος ή επικράτεια.

Στην κλασική ελληνική γραμματεία, όπως στα έργα του Ξενοφώντα και του Πλάτωνα, το βασίλειον αναφέρεται συχνά σε κοσμικές βασιλείες και την πολιτική δομή τους. Η έννοια της βασιλείας ως πολιτικού συστήματος ή γεωγραφικής οντότητας είναι κυρίαρχη, αντανακλώντας τις δομές εξουσίας των ελληνιστικών βασιλείων που ακολούθησαν την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ωστόσο, η λέξη αποκτά τη βαθύτερη και πιο διαρκή της σημασία στη μετάφραση των Εβδομήκοντα και, κυρίως, στην Καινή Διαθήκη. Εδώ, το «βασίλειον τοῦ Θεοῦ» (ή «τῶν οὐρανῶν») γίνεται η κεντρική θεολογική έννοια, περιγράφοντας την κυριαρχία του Θεού, όχι ως γεωγραφική επικράτεια, αλλά ως πνευματική πραγματικότητα και την εσχατολογική του διακυβέρνηση. Δεν είναι ένα επίγειο βασίλειο, αλλά μια πνευματική τάξη πραγμάτων που εγκαινιάζεται με τον Χριστό και θα ολοκληρωθεί στην αιωνιότητα.

Η χρήση του βασίλειον στην Καινή Διαθήκη διαφοροποιείται από την κοσμική του χρήση, τονίζοντας την ηθική και πνευματική διάσταση της εξουσίας του Θεού. Περιλαμβάνει την κλήση σε μετάνοια, την υπακοή στο θέλημα του Θεού και την προσδοκία της τελικής του επικράτησης. Έτσι, από ένα πολιτικό και γεωγραφικό όρο, το βασίλειον μεταμορφώνεται σε σύμβολο της θείας παρουσίας και της σωτηριολογικής ιστορίας.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Βασιλική κατοικία, παλάτι — Η αρχική και πιο κυριολεκτική σημασία, αναφερόμενη στον τόπο διαμονής του βασιλιά ή του άρχοντα. Εμφανίζεται σε κείμενα όπως του Ξενοφώντα, περιγράφοντας τα ανάκτορα των Περσών βασιλέων.
2. Βασιλική εξουσία, βασιλεία — Η αφηρημένη έννοια της κυριαρχίας και της εξουσίας που ασκεί ένας βασιλιάς. Συχνά χρησιμοποιείται συνώνυμα με τη βασιλεία (βασιλεία) σε αυτή τη σημασία, όπως στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη.
3. Βασιλική επικράτεια, κράτος — Η γεωγραφική περιοχή ή το κράτος που βρίσκεται υπό την κυριαρχία ενός βασιλιά. Αυτή η σημασία είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην ελληνιστική περίοδο και στην μετάφραση των Εβδομήκοντα.
4. Το Βασίλειον του Θεού — Η κεντρική θεολογική έννοια στην Καινή Διαθήκη, που περιγράφει την κυριαρχία του Θεού επί του κόσμου και των ανθρώπων. Δεν είναι επίγειο βασίλειο, αλλά πνευματική και εσχατολογική πραγματικότητα. (Μάρκος 1:15)
5. Το Βασίλειον των Ουρανών — Συγκεκριμένη έκφραση που χρησιμοποιείται κυρίως στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου, ως ευφημισμός για το «Βασίλειον του Θεού», αποφεύγοντας την άμεση αναφορά στο όνομα του Θεού. (Ματθαίος 5:3)
6. Βασιλικό αξίωμα, θρόνος — Η θέση ή ο τίτλος του βασιλιά, η ιδιότητα του κυβερνήτη. Μπορεί να αναφέρεται στην ίδια τη βασιλική αρχή ή στο σύμβολο της εξουσίας.
7. Βασιλική οικογένεια ή αυλή — Σπανιότερα, το σύνολο των προσώπων που αποτελούν την οικογένεια του βασιλιά ή την άμεση αυλή του, ως επέκταση της βασιλικής κατοικίας.

Οικογένεια Λέξεων

βασιλ- (ρίζα του βασιλεύς, σημαίνει «βασιλιάς, κυβερνήτης»)

Η ρίζα βασιλ- αποτελεί τον πυρήνα μιας εκτεταμένης οικογένειας λέξεων στην αρχαία ελληνική, όλες περιστρεφόμενες γύρω από την έννοια του «βασιλιά» και της «βασιλικής εξουσίας». Προερχόμενη από το αρχαιότερο στρώμα της ελληνικής γλώσσας, η ρίζα αυτή εκφράζει την ιδέα της κυριαρχίας, της διακυβέρνησης και της βασιλικής ιδιότητας. Από το πρόσωπο του βασιλιά, η σημασία επεκτείνεται στην ενέργεια της βασιλείας, στην επικράτεια που κυβερνάται, στα χαρακτηριστικά που συνδέονται με τον βασιλιά, ακόμη και σε υποκοριστικά ή θηλυκά παράγωγα. Κάθε μέλος της οικογένειας φωτίζει μια διαφορετική πτυχή αυτής της θεμελιώδους έννοιας.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία από τα πιο σημαντικά χωρία που αναδεικνύουν τις διαφορετικές χρήσεις του βασίλειον στην αρχαία γραμματεία και την Καινή Διαθήκη.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a Revised Supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. University of Chicago Press, Chicago, 2000.
• Πλάτων — Πολιτεία, Νόμοι. Εκδόσεις Πόλις, Αθήνα.
• Ξενοφών — Κύρου Παιδεία. Εκδόσεις Κάκτος, Αθήνα.
• Ελληνική Βιβλική Εταιρεία — Η Παλαιά Διαθήκη μετά Σχολίων (Ο΄). Αθήνα, 1997.
• Ελληνική Βιβλική Εταιρεία — Η Καινή Διαθήκη. Αθήνα, 2003.
• Origen — Commentary on Matthew. Translated by J. Patrick. Ante-Nicene Fathers, Vol. 9. Christian Literature Publishing Co., 1896.
• John Chrysostom — Homilies on Matthew. Translated by G. Prevost. Nicene and Post-Nicene Fathers, First Series, Vol. 10. Christian Literature Publishing Co., 1888.