ΑΡΧΙΚΗ › ΛΕΞΙΚΟ › ΒΕΛΛΕΡΟΦΟΝΤΗΣ

ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΕΣ

Βελλεροφόντης (ὁ)

ΒΕΛΛΕΡΟΦΟΝΤΗΣ

ΛΕΞΑΡΙΘΜΟΣ 1370

Ο Βελλεροφόντης, ένας από τους λαμπρότερους ήρωες της ελληνικής μυθολογίας, είναι στενά συνδεδεμένος με την Κόρινθο και την κατάκτηση του φτερωτού αλόγου Πήγασου. Η ιστορία του, γεμάτη δοκιμασίες, θεϊκή εύνοια και τελικά τραγική πτώση λόγω ύβρεως, τον καθιστά ένα διαχρονικό σύμβολο της ανθρώπινης φιλοδοξίας και των ορίων της. Ο λεξάριθμός του (1370) αντικατοπτρίζει την πολυπλοκότητα της μοίρας του.

ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ

Ορισμός

Ο Βελλεροφόντης, υιός του βασιλιά Γλαύκου της Κορίνθου (ή, κατά μία εκδοχή, του Ποσειδώνα), είναι ένας από τους πιο εμβληματικούς ήρωες της ελληνικής μυθολογίας, γνωστός για τις ανδραγαθίες του και την τραγική του κατάληξη. Το όνομά του, που σημαίνει «αυτός που φονεύει τον Βελλέρο», υποδηλώνει μια αρχική πράξη βίας, η οποία τον οδήγησε στην εξορία και στην έναρξη των περιπετειών του. Η ιστορία του αποτελεί ένα κλασικό παράδειγμα του μυθολογικού μοτίβου του εξόριστου ήρωα που πρέπει να αποδείξει την αξία του μέσα από μια σειρά φαινομενικά αδύνατων άθλων.

Η φήμη του Βελλεροφόντη συνδέεται άρρηκτα με τον Πήγασο, το φτερωτό άλογο που δάμασε με τη βοήθεια της Αθηνάς, και με την εξόντωση της Χίμαιρας, ενός τερατώδους πλάσματος που έβγαζε φωτιά. Αυτοί οι άθλοι, μαζί με τις νίκες του επί των Σολύμων και των Αμαζόνων, τον καθιέρωσαν ως έναν από τους μεγαλύτερους πολεμιστές της εποχής του. Η αρχική του εξορία από την Κόρινθο, λόγω του φόνου του Βελλέρου (ή του αδελφού του Δειάδη), τον οδήγησε στην Τίρυνθα, όπου η βασίλισσα Σθενέβοια τον ερωτεύτηκε και, όταν εκείνος την απέρριψε, τον συκοφάντησε στον σύζυγό της, Προίτο.

Ο Προίτος, μην θέλοντας να παραβιάσει τους νόμους της φιλοξενίας, έστειλε τον Βελλεροφόντη στον πεθερό του, Ιοβάτη, βασιλιά της Λυκίας, με ένα κλειστό γράμμα που ζητούσε τον θάνατο του ήρωα. Ο Ιοβάτης, επίσης δεσμευμένος από τη φιλοξενία, ανέθεσε στον Βελλεροφόντη μια σειρά από θανάσιμες αποστολές, ελπίζοντας ότι θα σκοτωθεί. Ωστόσο, ο Βελλεροφόντης θριάμβευσε σε όλες, κερδίζοντας τελικά τον σεβασμό του Ιοβάτη, την κόρη του σε γάμο και το μισό του βασίλειο. Η τραγική του πτώση ήρθε αργότερα, όταν, κυριευμένος από ύβρη, προσπάθησε να φτάσει τον Όλυμπο με τον Πήγασο, προκαλώντας την οργή των θεών και την πτώση του.

Ετυμολογία

Βελλεροφόντης ← Βελλερο- + φονεύω (φον-)

Το όνομα «Βελλεροφόντης» είναι σύνθετο και ερμηνεύεται παραδοσιακά ως «αυτός που φονεύει τον Βελλέρο». Το δεύτερο συνθετικό, -φόντης, προέρχεται από το ρήμα φονεύω («σκοτώνω, φονεύω») και το ουσιαστικό φόνος («φόνος, σφαγή»). Το πρώτο συνθετικό, Βελλερο-, παραμένει αινιγματικό, καθώς δεν υπάρχει άλλη αναφορά σε πρόσωπο ή τόπο με το όνομα Βελλέρος στην αρχαία ελληνική γραμματεία, εκτός από την ετυμολόγηση του ονόματος του ήρωα. Πιθανώς αναφέρεται σε έναν τοπικό αντίπαλο ή σε ένα συμβολικό όνομα που συνδέεται με την αρχική πράξη που οδήγησε στην εξορία του ήρωα. Η ρίζα φον- είναι μια αρχαιοελληνική ρίζα του αρχαιότερου στρώματος της γλώσσας, που δηλώνει την πράξη της θανάτωσης.

Η οικογένεια λέξεων που μοιράζεται τη ρίζα φον- είναι πλούσια στην αρχαία ελληνική, περιλαμβάνοντας όρους που σχετίζονται με τη θανάτωση, τη σφαγή και τους θύτες. Από το ρήμα φονεύω προκύπτουν το ουσιαστικό φόνος (η πράξη της θανάτωσης), το φονεύς (ο θύτης), και το επίθετο φονικός (αυτός που σχετίζεται με φόνο ή είναι αιμοδιψής). Επίσης, υπάρχουν πολλές σύνθετες λέξεις, όπως ἀνδροφόνος (αυτός που σκοτώνει άνδρες) και μιαιφόνος (αυτός που έχει αίμα στα χέρια του, αιμοσταγής), οι οποίες υπογραμμίζουν την κεντρική σημασία της ρίζας στη δράση της θανάτωσης.

Οι Κύριες Σημασίες

Ο Κορίνθιος Ήρωας — Ο μυθικός ήρωας της Κορίνθου, υιός του Γλαύκου ή του Ποσειδώνα, διάσημος για τις ανδραγαθίες του και την τραγική του μοίρα.
Ο Δαμαστής του Πήγασου — Αναφορά στον ήρωα που δάμασε το φτερωτό άλογο Πήγασο, σύμβολο της υπερβατικής δύναμης και της θεϊκής βοήθειας.
Ο Φονέας της Χίμαιρας — Ο ήρωας που εξόντωσε το φοβερό τέρας Χίμαιρα, μια από τις πιο διάσημες μυθολογικές του πράξεις που συμβολίζει τη νίκη επί του χάους.
Σύμβολο της Υπεροψίας (Ύβρεως) — Ο Βελλεροφόντης ως παράδειγμα της ύβρεως, της υπερβολικής αλαζονείας που οδηγεί στην πτώση, ιδιαίτερα μετά την προσπάθειά του να φτάσει στον Όλυμπο.
Ο Εξόριστος και ο Δοκιμαζόμενος — Η αρχική του εξορία και οι διαδοχικές δοκιμασίες που του ανατέθηκαν από τον Ιοβάτη, αναδεικνύοντας το μοτίβο του ήρωα που πρέπει να αποδείξει την αξία του.
Πρότυπο Ηρωισμού και Τραγικότητας — Η σύνθετη φύση του, που συνδυάζει την ανδρεία και τη θεϊκή εύνοια με την ανθρώπινη αδυναμία και την τελική τραγωδία.

Οικογένεια Λέξεων

φον- (ρίζα του ρήματος φονεύω, σημαίνει «σκοτώνω, θανάτωση»)

Η ρίζα φον- αποτελεί έναν πυρήνα σημασιών στην αρχαία ελληνική που περιστρέφονται γύρω από την πράξη της θανάτωσης, της σφαγής και της καταστροφής. Παρά το γεγονός ότι το όνομα «Βελλεροφόντης» περιέχει ένα αινιγματικό πρώτο συνθετικό (Βελλερο-), το δεύτερο συνθετικό (-φόντης) είναι σαφώς συνδεδεμένο με αυτή τη ρίζα, υποδηλώνοντας την ιδιότητα του «φονέα». Η ρίζα αυτή, αρχαιοελληνικής προέλευσης, έχει παράγει μια σειρά από λέξεις που περιγράφουν τόσο την πράξη όσο και τον δράστη της θανάτωσης, καθώς και τις συνέπειές της, αναδεικνύοντας τη βαρύτητα και τη συχνότητα του φαινομένου στην αρχαία κοινωνία και μυθολογία.

Βελλεροφών ὁ · ουσιαστικό · λεξ. 1662

Μια εναλλακτική, συντομότερη μορφή του ονόματος του ήρωα Βελλεροφόντη, που διατηρεί την ίδια σημασία του «φονέα». Χρησιμοποιείται σε διάφορες πηγές, όπως και η πλήρης μορφή, για να αναφερθεί στον ήρωα της Κορίνθου. (Πίνδαρος, «Ολυμπιόνικος ΙΓ'»).

φονεύω ρήμα · λεξ. 1825

Το ρήμα από το οποίο προέρχεται το δεύτερο συνθετικό του Βελλεροφόντη. Σημαίνει «σκοτώνω, δολοφονώ, θανάτωνα». Περιγράφει την πράξη της αφαίρεσης ζωής, η οποία αποτελεί κεντρικό στοιχείο στην αρχική ιστορία του ήρωα και στις δοκιμασίες του.

φόνος ὁ · ουσιαστικό · λεξ. 890

Το ουσιαστικό που δηλώνει την πράξη της θανάτωσης, τη δολοφονία ή τη σφαγή. Στην αρχαία Ελλάδα, ο φόνος ήταν ένα σοβαρό αδίκημα με θρησκευτικές και νομικές συνέπειες, όπως φαίνεται και στην εξορία του Βελλεροφόντη λόγω του φόνου του Βελλέρου.

φονεύς ὁ · ουσιαστικό · λεξ. 1225

Ο δράστης του φόνου, ο δολοφόνος, ο σφαγέας. Ο Βελλεροφόντης φέρει αυτόν τον τίτλο στην ετυμολογία του ονόματός του, υπογραμμίζοντας την ταυτότητά του ως αυτού που έχει διαπράξει φόνο, ακόμα κι αν ήταν ακούσιος ή δικαιολογημένος.

φονικός επίθετο · λεξ. 920

Αυτό που σχετίζεται με φόνο, δολοφονικός, αιμοδιψής. Περιγράφει την ιδιότητα ή τη φύση που οδηγεί σε θανάτωση. Ο Βελλεροφόντης, ως πολεμιστής και φονέας τεράτων, επιδεικνύει φονικές ικανότητες.

ἀνδροφόνος επίθετο · λεξ. 1115

Αυτό που σκοτώνει άνδρες, ανθρωποκτόνος. Ένα σύνθετο επίθετο που τονίζει την ικανότητα ή την πράξη της θανάτωσης ανθρώπων. Συχνά χρησιμοποιείται για ήρωες ή θεότητες που προκαλούν θάνατο σε μάχες (π.χ. «Ἄρης ἀνδροφόνος» στον Όμηρο).

ἀποφονεύω ρήμα · λεξ. 1976

Σημαίνει «σκοτώνω εντελώς, εξοντώνω». Η πρόθεση ἀπο- ενισχύει την έννοια της ολοκληρωτικής θανάτωσης. Ο Βελλεροφόντης «αποφονεύει» τη Χίμαιρα και τους άλλους εχθρούς του, ολοκληρώνοντας τις αποστολές του.

μιαιφόνος επίθετο · λεξ. 951

Αυτός που έχει αίμα στα χέρια του, αιμοσταγής, δολοφονικός. Το επίθετο υπογραμμίζει την ενοχή ή την πράξη που έχει ως αποτέλεσμα την αιματοχυσία. Ο Βελλεροφόντης, έχοντας διαπράξει φόνο, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μιαιφόνος.

Η Φιλοσοφική Διαδρομή

Η ιστορία του Βελλεροφόντη, αν και αρχαία, διατρέχει την ελληνική γραμματεία και τέχνη, εξελισσόμενη και εμπλουτιζόμενη μέσα στους αιώνες.

ΠΡΟ-ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

Μυθολογικές Καταβολές

Οι ρίζες του μύθου του Βελλεροφόντη ανάγονται σε προγενέστερες προφορικές παραδόσεις, πιθανώς συνδεδεμένες με την Κόρινθο και τη Λυκία, πριν την καταγραφή τους.

8ος ΑΙ. Π.Χ.

Όμηρος, «Ιλιάς»

Η πρώτη γραπτή και πιο ολοκληρωμένη αφήγηση της ιστορίας του Βελλεροφόντη βρίσκεται στο Έκτο Βιβλίο της «Ιλιάδας» (στ. 155-205), στην ομιλία του Γλαύκου.

5ος ΑΙ. Π.Χ.

Πίνδαρος, «Ολυμπιόνικος ΙΓ'»

Ο Πίνδαρος υμνεί τον Βελλεροφόντη και τον Πήγασο ως σύμβολα της Κορίνθου, αναδεικνύοντας την επιτυχία του ήρωα να δαμάσει το φτερωτό άλογο.

5ος ΑΙ. Π.Χ.

Αρχαία Τραγωδία

Ο Ευριπίδης έγραψε την τραγωδία «Βελλεροφόντης» (σώζονται αποσπάσματα), ενώ και ο Σοφοκλής είχε γράψει έργο με τον ίδιο τίτλο, εξερευνώντας την τραγική πλευρά του μύθου.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ & ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ

Επιδράσεις στην Τέχνη

Ο μύθος του Βελλεροφόντη απεικονίζεται σε αγγεία, ψηφιδωτά και γλυπτά, ιδιαίτερα η σκηνή της θανάτωσης της Χίμαιρας και η δάμαση του Πήγασου.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ

Λογοτεχνία και Τέχνη

Ο Βελλεροφόντης συνεχίζει να εμπνέει συγγραφείς και καλλιτέχνες, ως αρχέτυπο του ήρωα που παλεύει με τη μοίρα και την ανθρώπινη φύση.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η ιστορία του Βελλεροφόντη, αν και σύντομα αναφερόμενη στην «Ιλιάδα», αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ηρωικής διαδρομής και τραγικής πτώσης στην αρχαία ελληνική γραμματεία.

«Βελλεροφόντης δ’ ἄρα τίκτεν ἀμύμονα θυμὸν ἔχοντα, / ὃς δὴ πλεῖστα βροτῶν ἀλάλητο, πᾶσι μεληθείς.»

Ο Βελλεροφόντης γέννησε έναν άψογο στην ψυχή, / που περιπλανήθηκε πολύ ανάμεσα στους θνητούς, αγαπητός σε όλους.

Όμηρος, «Ιλιάς» Ζ 155-156

«τὸν δ’ ἄρ’ ἔπεμπε Λυκίην δέ, πόρεν δ’ ὅ γε σήματα λυγρά, / γράψας ἐν πίνακι πτυκτῷ θυμοφθόρα πολλά.»

Και αυτόν τον έστειλε στη Λυκία, δίνοντάς του ολέθρια σημάδια, / γράφοντας σε διπλωμένο πίνακα πολλά που καταστρέφουν την ψυχή.

Όμηρος, «Ιλιάς» Ζ 168-169

«ἀλλ’ ὅτε δὴ καὶ κεῖνος ἀπήχθετο πᾶσι θεοῖσιν, / ἤτοι ὃ μὲν πεδίον τὸ Ἀλήϊον οἶος ἀλᾶτο, / ὃν θυμὸν κατέδων, πάτον ἀνθρώπων ἀλεείνων.»

Αλλά όταν κι αυτός έγινε μισητός σε όλους τους θεούς, / τότε αυτός μόνος περιπλανιόταν στην Αλήιον πεδιάδα, / τρώγοντας την καρδιά του, αποφεύγοντας το μονοπάτι των ανθρώπων.

Όμηρος, «Ιλιάς» Ζ 200-202

Λεξαριθμική Ανάλυση

Ο λεξάριθμος της λέξης ΒΕΛΛΕΡΟΦΟΝΤΗΣ είναι 1370, από την πρόσθεση των τιμών των γραμμάτων:

Β = 2

Βήτα

Ε = 5

Έψιλον

Λ = 30

Λάμδα

Λ = 30

Λάμδα

Ε = 5

Έψιλον

Ρ = 100

Ρο

Ο = 70

Όμικρον

Φ = 500

Φι

Ο = 70

Όμικρον

Ν = 50

Νι

Τ = 300

Ταυ

Η = 8

Ήτα

Σ = 200

Σίγμα

= 1370

Σύνολο

2 + 5 + 30 + 30 + 5 + 100 + 70 + 500 + 70 + 50 + 300 + 8 + 200 = 1370

Το 1370 αναλύεται σε 1300 (εκατοντάδες) + 70 (δεκάδες) + 0 (μονάδες).

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΒΕΛΛΕΡΟΦΟΝΤΗΣ:

Μέθοδος	Αποτέλεσμα	Σημασία
Συναρίθμηση	1370	Βασικός λεξάριθμος
Αριθμολογία Δεκάδας	2	1+3+7+0 = 11 → 1+1 = 2. Ο αριθμός 2 συμβολίζει τη δυαδικότητα, τη σύγκρουση και τη συνεργασία. Στην περίπτωση του Βελλεροφόντη, αναδεικνύει τη διπλή του φύση ως ήρωα και θύτη, τη σχέση του με τον Πήγασο, και τη σύγκρουση μεταξύ ανθρώπινης φιλοδοξίας και θεϊκής τάξης.
Αριθμός Γραμμάτων	13	13 γράμματα. Ο αριθμός 13 συχνά συνδέεται με τη μεταμόρφωση, την αλλαγή και μερικές φορές με την ανατροπή ή την ατυχία. Αντικατοπτρίζει την κομβική μεταμόρφωση του Βελλεροφόντη από εξόριστο σε θριαμβευτή και τελικά στην τραγική του πτώση.
Αθροιστική	0/70/1300	Μονάδες 0 · Δεκάδες 70 · Εκατοντάδες 1300
Περιττός/Ζυγός	Ζυγός	Θηλυκή δύναμη
Αριστερό/Δεξί Χέρι	Δεξί	Θεϊκό πεδίο (≥100)
Πηλίκον	—	Συγκριτική μέθοδος
Νοταρικόν	Β-Ε-Λ-Λ-Ε-Ρ-Ο-Φ-Ο-Ν-Τ-Η-Σ	Ως κύριο όνομα, το νοταρικόν του Βελλεροφόντη δεν έχει μια καθιερωμένη ερμηνεία. Τα γράμματά του μπορούν να θεωρηθούν ως ηχητική αναπαράσταση της μοίρας του: Βία, Έπαρση, Λύπη, Λάμψη, Εξορία, Ροπή, Όλεθρος, Φόνος, Οδύνη, Νέμεσις, Τιμωρία, Ήττα, Σκοτάδι.
Γραμματικές Ομάδες	5Φ · 5Η · 3Α	5 φωνήεντα (Ε, Ε, Ο, Ο, Η), 5 ημίφωνα (Λ, Λ, Ρ, Ν, Σ) και 3 άφωνα (Β, Φ, Τ). Η ισορροπία φωνηέντων και ημιφώνων προσδίδει στο όνομα μια ρευστότητα και δύναμη, ενώ τα άφωνα σηματοδοτούν την αποφασιστικότητα και τη βία.
Παλινδρομικά	Όχι
Ονοματομαντεία	—	Συγκριτική
Σφαίρα Δημοκρίτου	—	Μαντική με σεληνιακή ημέρα
Ζωδιακή Ισοψηφία	Δίας ♃ / Δίδυμοι ♊	1370 mod 7 = 5 · 1370 mod 12 = 2

Ισόψηφες Λέξεις (1370)

Ο λεξάριθμος 1370 του Βελλεροφόντη συνδέεται με μια σειρά άλλων λέξεων της αρχαίας ελληνικής, οι οποίες, αν και διαφορετικής ρίζας, μοιράζονται την ίδια αριθμητική αξία, προσφέροντας ενδιαφέρουσες συνδέσεις.

ἀνθρώπινος

Η λέξη «ἀνθρώπινος» (ανθρώπινος) έρχεται σε αντίθεση με τη θεϊκή καταγωγή και τις υπεράνθρωπες πράξεις του Βελλεροφόντη, υπενθυμίζοντας την ανθρώπινη φύση του και την τελική του πτώση λόγω ύβρεως, ένα καθαρά ανθρώπινο ελάττωμα.

κατορθόω

Το ρήμα «κατορθόω» (κατορθώνω, επιτυγχάνω) αντικατοπτρίζει τις πολλές επιτυχίες του Βελλεροφόντη στις δοκιμασίες του, όπως η θανάτωση της Χίμαιρας και η νίκη επί των εχθρών του Ιοβάτη, πριν την τελική του αποτυχία.

σύνοπτος

Η λέξη «σύνοπτος» (αυτός που φαίνεται μαζί, συνοπτικός) μπορεί να παραπέμπει στην ευκρίνεια με την οποία οι θεοί έβλεπαν την πορεία του Βελλεροφόντη, τόσο την άνοδο όσο και την πτώση του, ή στην περιεκτική αφήγηση της ιστορίας του στον Όμηρο.

ὑπότροπος

Το επίθετο «ὑπότροπος» (αυτός που επιστρέφει, που υποτροπιάζει) μπορεί να συμβολίζει την επιστροφή του Βελλεροφόντη στην αρχική του κατάσταση της εξορίας ή της απομόνωσης μετά την ύβρη του, ή την επαναλαμβανόμενη φύση των δοκιμασιών του.

ἐρρωμένος

Το επίθετο «ἐρρωμένος» (ισχυρός, δυνατός, υγιής) περιγράφει την απαραίτητη σωματική και ψυχική δύναμη ενός ήρωα όπως ο Βελλεροφόντης, που έπρεπε να αντιμετωπίσει τέρατα και στρατούς.

εὐποιέω

Το ρήμα «εὐποιέω» (κάνω καλό, ευεργετώ) έρχεται σε αντίθεση με την αρχική πράξη φόνου του Βελλεροφόντη, αλλά και με την τελική του ύβρη. Ωστόσο, οι πράξεις του ως ήρωα, όπως η εξόντωση της Χίμαιρας, ήταν ευεργετικές για τους ανθρώπους.

Στο λεξικό LSJ υπάρχουν συνολικά 95 λέξεις με λεξάριθμο 1370. Για τον πλήρη κατάλογο και AI σημασιολογικό φιλτράρισμα, δες το διαδραστικό εργαλείο.

Πηγές & Βιβλιογραφία

Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
Όμηρος — Ιλιάς, Βιβλίο Ζ. Μετάφραση: Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: Στιγμή, 2004.
Πίνδαρος — Ολυμπιόνικοι, ΙΓ'. Μετάφραση: Ι. Συκουτρής. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», 1930.
Παυσανίας — Ελλάδος Περιήγησις, Βιβλίο Β'. Επιμέλεια: Ν. Παπαχατζής. Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών, 1974.
Γκρέιβς, Ρόμπερτ — Οι Ελληνικοί Μύθοι. Μετάφραση: Λ. Καρατζάς. Αθήνα: Κάκτος, 1998.
Κέρενυι, Καρλ — Μυθολογία των Ελλήνων. Μετάφραση: Δ. Κουκουλομάτης. Αθήνα: Εστία, 1992.

Εξερεύνησε τη λέξη στο διαδραστικό εργαλείο

AI φιλτράρισμα ισόψηφων + όλες οι μέθοδοι ενεργές

ΑΝΟΙΞΕ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ →

← Όλες οι λέξεις