ΒΛΑΣΤΗΣΙΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η βλάστησις είναι «η πράξη του βλαστάνω, το φύτρωμα, η βλάστηση». Αρχικά, αναφέρεται κυριολεκτικά στην ανάπτυξη των φυτών, στην εμφάνιση νέων βλαστών ή καρπών από το έδαφος ή από ένα φυτό. Αυτή η πρωταρχική σημασία είναι εμφανής σε κείμενα που περιγράφουν τη γεωργία, τη βοτανική ή απλώς τη φυσική αναγέννηση της φύσης.

Στη φιλοσοφία, η σημασία της βλάστησης διευρύνεται για να περιγράψει τη διαδικασία της γένεσης, της ανάπτυξης και της ανάδυσης. Δεν περιορίζεται πλέον στο βιολογικό πεδίο, αλλά επεκτείνεται σε μεταφορικές χρήσεις που αφορούν την εμφάνιση ιδεών, την ανάπτυξη της γνώσης, ή την εκδήλωση της ουσίας ενός πράγματος. Οι Στωικοί, για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιούσαν τον όρο για να περιγράψουν την ανάπτυξη της λογικής ψυχής ή την εκδήλωση του κοσμικού Λόγου.

Η λέξη υποδηλώνει μια δυναμική διαδικασία, μια κίνηση από το εν δυνάμει στο εν ενεργεία, από το αδιαμόρφωτο στο διαμορφωμένο. Είναι στενά συνδεδεμένη με την έννοια της φύσης (φύσις) ως δύναμης που γεννά και αναπτύσσει, και με την αριστοτελική αντίληψη της εντελέχειας, όπου κάθε ον φέρει μέσα του την αρχή της δικής του ανάπτυξης και τελείωσης. Η βλάστησις, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένα αποτέλεσμα, αλλά η ίδια η διαδικασία της ζωτικής εκδήλωσης.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Το φύτρωμα, η εκβλάστηση φυτών — Η κυριολεκτική σημασία, αναφερόμενη στην εμφάνιση νέων βλαστών, φύλλων ή καρπών από το έδαφος ή από ένα φυτό.
2. Η ανάπτυξη, η αύξηση — Γενικότερη έννοια της ανάπτυξης, όχι μόνο βιολογικής, αλλά και φυσικής ή οργανικής, όπως η ανάπτυξη ενός σώματος ή ενός φαινομένου.
3. Η γένεση, η ανάδυση — Φιλοσοφική σημασία που περιγράφει την αρχή της ύπαρξης, την εμφάνιση ενός όντος ή μιας ιδέας από μια προηγούμενη κατάσταση.
4. Η εκδήλωση, η εκφύλιση — Μεταφορική χρήση για την εκδήλωση μιας ιδιότητας, ενός χαρακτηριστικού ή ακόμα και μιας αρνητικής τάσης (π.χ. «βλάστησις κακίας»).
5. Η δημιουργία, η παραγωγή — Η διαδικασία της παραγωγής ή της δημιουργίας κάτι νέου, συχνά με την έννοια της φυσικής αναπαραγωγής ή της δημιουργικής δύναμης.
6. Η αναγέννηση, η αναβίωση — Η επανεμφάνιση ή η ανανέωση, ιδίως σε πνευματικό ή μεταφορικό πλαίσιο, όπως η αναβίωση μιας παράδοσης ή μιας ιδέας.

Οικογένεια Λέξεων

βλαστ- (ρίζα του ρήματος βλαστάνω, σημαίνει «φυτρώνω, αναπτύσσομαι»)

Η ρίζα βλαστ- αποτελεί τον πυρήνα μιας οικογένειας λέξεων που περιγράφουν τη δυναμική της ανάπτυξης, της γένεσης και της εκδήλωσης. Από την κυριολεκτική έννοια του φυτρώματος ενός βλαστού, η ρίζα επεκτείνεται σε μεταφορικές σημασίες που αφορούν την εμφάνιση ιδεών, την ανάπτυξη χαρακτηριστικών ή την εκδήλωση της ουσίας. Κάθε μέλος της οικογένειας φωτίζει μια διαφορετική πτυχή αυτής της θεμελιώδους διαδικασίας, από την αρχική ενέργεια μέχρι το τελικό αποτέλεσμα.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η βλάστησις, ως έννοια, βρίσκει εφαρμογή σε διάφορα κείμενα, από τη βιολογία του Αριστοτέλη μέχρι τη φιλοσοφία των Στωικών.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΒΛΑΣΤΗΣΙΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
• Aristotle — Περί Ζώων Γενέσεως. Edited by A. L. Peck. Loeb Classical Library, Harvard University Press, 1943.
• Stobaeus, Joannes — Anthologium (Εκλογαί). Edited by C. Wachsmuth and O. Hense. Weidmann, 1884-1912.
• Long, A. A., Sedley, D. N. — The Hellenistic Philosophers, Vol. 1: Translations of the Principal Sources with Philosophical Commentary. Cambridge University Press, 1987.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. University of Chicago Press, 2000.
• Plato — Τίμαιος. Edited by R. G. Bury. Loeb Classical Library, Harvard University Press, 1929.