ΧΑΡΙΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η χάρις (γεν. χάριτος) είναι αρχικά «η εξωτερική εμφάνιση, η μορφή, η ομορφιά, η χάρη» (Od. 8.175). Στην κλασική ελληνική, περιγράφει την ελκυστικότητα, τη γοητεία και την ευπρέπεια, τόσο στην εμφάνιση όσο και στη συμπεριφορά. Μπορεί να αναφέρεται στην ευχαρίστηση ή την ευχαρίστηση που προκαλεί κάτι, καθώς και στην εύνοια ή την καλοσύνη που δείχνει κάποιος προς κάποιον άλλο.

Η σημασία της επεκτείνεται στην «ευγνωμοσύνη» ή «χάρη» που αισθάνεται κανείς για μια ευεργεσία, καθώς και στην «ανταμοιβή» ή «ανταπόδοση» μιας πράξης. Στην πληθυντική, οι Χάριτες (Graces) ήταν θεότητες που συμβόλιζαν την ομορφιά, τη γοητεία και την ευφορία, συχνά συνδεδεμένες με την Αφροδίτη και τον Διόνυσο, προσδίδοντας χαρά και ευχαρίστηση στους ανθρώπους.

Στους Εβδομήκοντα (LXX), η χάρις χρησιμοποιείται για να μεταφράσει την εβραϊκή λέξη *ḥēn*, υποδηλώνοντας την εύνοια του Θεού προς τους ανθρώπους, όπως στην περίπτωση του Νώε (Γένεση 6:8). Αυτή η μετάφραση προετοιμάζει το έδαφος για την κεντρική θεολογική της σημασία στην Καινή Διαθήκη.

Στη χριστιανική θεολογία, η χάρις αποκτά την πιο βαθιά της σημασία ως η ανιδιοτελής, ανεκτίμητη και αναίτια εύνοια του Θεού προς την ανθρωπότητα, ιδιαίτερα μέσω της σωτηρίας εν Χριστώ. Είναι η θεία δωρεά που επιτρέπει στους πιστούς να ζουν ενάρετα και να επιτύχουν τη σωτηρία, χωρίς να βασίζονται στα δικά τους έργα. Ο Απόστολος Παύλος την αναδεικνύει ως θεμέλιο της χριστιανικής πίστης και ζωής.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Γοητεία, ομορφιά, χάρη — Η εξωτερική εμφάνιση ή η συμπεριφορά που προκαλεί ευχαρίστηση και έλξη. Π.χ. η χάρις του λόγου, η χάρις του σώματος.
2. Εύνοια, καλοσύνη, ευεργεσία — Η πράξη της παροχής βοήθειας ή υποστήριξης, η καλή διάθεση προς κάποιον. Π.χ. η χάρις του βασιλέως.
3. Ευγνωμοσύνη, χάρη — Το αίσθημα εκτίμησης για μια ευεργεσία ή δώρο. Π.χ. έχω χάριν σε κάποιον.
4. Ανταμοιβή, ανταπόδοση — Η επιστροφή μιας ευεργεσίας, είτε ως δώρο είτε ως αναγνώριση. Π.χ. χάριν διδόναι.
5. Ευχαρίστηση, απόλαυση — Η αίσθηση της ικανοποίησης ή της χαράς που προκαλείται από κάτι. Π.χ. προς χάριν τινός.
6. Θεία εύνοια, θεία δωρεά — Στη θρησκευτική χρήση, η ανιδιοτελής και αναίτια εύνοια του Θεού προς τους ανθρώπους, η οποία οδηγεί στη σωτηρία και την πνευματική ανάπτυξη.
7. Πνευματικό χάρισμα — Στη χριστιανική θεολογία, ειδικές ικανότητες ή δώρα που δίνονται από το Άγιο Πνεύμα για την οικοδομή της Εκκλησίας.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η χάρις, ως κεντρική έννοια, απαντάται σε πλήθος αρχαίων κειμένων, από την ποίηση μέχρι τη θεολογία.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΧΑΡΙΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Clarendon Press, Oxford, 9th edition with revised supplement, 1996.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature (BDAG). University of Chicago Press, 3rd edition, 2000.
• Louw, J. P., Nida, E. A. — Greek-English Lexicon of the New Testament Based on Semantic Domains. United Bible Societies, 2nd edition, 1989.
• Kittel, G., Friedrich, G. (eds.) — Theological Dictionary of the New Testament (TDNT). Eerdmans, 1964-1976.
• Thucydides — History of the Peloponnesian War. Edited by H. S. Jones and J. E. Powell. Clarendon Press, 1942.
• Euripides — Medea. Edited by D. L. Page. Oxford University Press, 1999.
• Septuaginta — Vetus Testamentum Graecum Auctoritate Academiae Scientiarum Gottingensis editum. Vandenhoeck & Ruprecht, 1931-.
• Dunn, J. D. G. — The Theology of Paul the Apostle. Eerdmans, 1998.