ΧΩΡΑ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η χώρα (ἡ) αναφέρεται πρωτίστως σε «χώρα, γη, τόπο, περιοχή». Η σημασία της επεκτείνεται από την απλή γεωγραφική οριοθέτηση μιας περιοχής ή ενός έθνους (π.χ. «η χώρα των Ελλήνων») σε πιο αφηρημένες έννοιες του χώρου και του τόπου. Στην κλασική γραμματεία, χρησιμοποιείται ευρέως για να δηλώσει την αγροτική περιοχή σε αντιδιαστολή με την πόλη (π.χ. «ἐν τῇ χώρᾳ» έναντι «ἐν τῇ πόλει»), υπογραμμίζοντας την ιδιαιτερότητα και τη λειτουργία κάθε τόπου.

Πέρα από τη γεωγραφική και πολιτική της χρήση, η χώρα αποκτά βαθύ φιλοσοφικό νόημα, ιδίως στον Πλάτωνα. Στον «Τίμαιο», η χώρα περιγράφεται ως ο «υποδοχέας» (ὑποδοχή) ή «εκμαγείο» (ἐκμαγεῖον) όλων των φαινομένων, ένα τρίτο είδος ύπαρξης πέρα από τα νοητά και τα αισθητά. Δεν είναι ούτε ύλη ούτε μορφή, αλλά ο χώρος ή το υπόστρωμα στο οποίο λαμβάνουν χώρα οι μεταβολές και οι δημιουργίες. Αυτή η πλατωνική έννοια της χώρας ως «τρίτου γένους» έχει επηρεάσει βαθιά τη μεταγενέστερη φιλοσοφία και θεολογία, προσφέροντας ένα πλαίσιο για την κατανόηση της σχέσης μεταξύ του αιώνιου και του παροδικού.

Στη βιβλική γραμματεία, τόσο στην μετάφραση των Εβδομήκοντα όσο και στην Καινή Διαθήκη, η χώρα χρησιμοποιείται συχνά για να μεταφράσει την εβραϊκή λέξη «eretz» (γη) ή για να δηλώσει συγκεκριμένες περιοχές, επαρχίες ή αγροτικές εκτάσεις. Ενώ η «γῆ» συχνά αναφέρεται στον πλανήτη ή στην ξηρά, η «χώρα» τονίζει περισσότερο την έννοια της κατοικημένης ή οριοθετημένης περιοχής, του τόπου όπου διαδραματίζονται γεγονότα και ανθρώπινες δραστηριότητες. Η θεολογική της σημασία έγκειται στην ανάδειξη του συγκεκριμένου τόπου ως σκηνικού της θείας οικονομίας και της ανθρώπινης ιστορίας.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Γη, έδαφος, επικράτεια — Η πιο βασική σημασία, αναφερόμενη σε μια έκταση γης, είτε ως φυσικό τοπίο είτε ως πολιτική οντότητα (π.χ. «η χώρα των Περσών»).
2. Τόπος, περιοχή, διαμέρισμα — Μια συγκεκριμένη τοποθεσία ή διακριτή γεωγραφική ενότητα, συχνά με αναφορά σε κατοίκους ή δραστηριότητες (π.χ. «η χώρα της Ιουδαίας»).
3. Αγροτική περιοχή, ύπαιθρος — Σε αντιδιαστολή με την πόλη (πόλις), δηλώνει την εξοχή, τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις ή τις μη αστικές περιοχές.
4. Χώρος, διάστημα — Η αφηρημένη έννοια του χώρου ως κενό ή πεδίο στο οποίο μπορούν να υπάρξουν ή να συμβούν πράγματα.
5. Πλατωνικός «Υποδοχέας» — Στην πλατωνική φιλοσοφία (Τίμαιος), το τρίτο είδος ύπαρξης, το υπόστρωμα ή το «εκμαγείο» στο οποίο αποτυπώνονται οι Ιδέες και δημιουργούνται τα αισθητά.
6. Θέση, ευκαιρία, περιθώριο — Μεταφορική χρήση που υποδηλώνει διαθέσιμο χώρο ή δυνατότητα (π.χ. «δίδω χώραν» — δίνω τόπο, επιτρέπω).
7. Περιεχόμενο, χωρητικότητα — Η ικανότητα να περιέχει κάτι, το μέγεθος του χώρου που μπορεί να καταληφθεί.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία σημαντικά χωρία που αναδεικνύουν τις διαφορετικές πτυχές της χώρας:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΧΩΡΑ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
• Πλάτων — Τίμαιος. Επιμέλεια και μετάφραση: Κ. Βουρβέρης. Αθήνα: Εκδόσεις Κάκτος, 1993.
• Brent, A. — The Imperial Cult and the Development of Church Order: Concepts and Images from Antiquity. Leiden: Brill, 1999.
• Guthrie, W. K. C. — A History of Greek Philosophy, Vol. 5: The Later Plato and the Academy. Cambridge: Cambridge University Press, 1978.
• Septuaginta — Rahlfs-Hanhart Edition. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2006.
• Nestle-Aland — Novum Testamentum Graece, 28η έκδοση. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2012.
• Derrida, J. — Khôra. Μετάφραση: Ι. Σταυρακάκης. Αθήνα: Εκδόσεις Άγρα, 1997.