ΧΟΡΩΙΔΙΑ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η χορῳδία (θηλ. ουσιαστικό) αναφέρεται στην «τέχνη της χορικής παράστασης, χορική εκτέλεση, χορικό άσμα». Πρόκειται για μια λέξη που συμπυκνώνει την ουσία του αρχαίου ελληνικού δράματος, όπου ο χορός δεν ήταν απλώς ένα διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ένας ενεργός αφηγητής, σχολιαστής και φορέας της συλλογικής συνείδησης. Η χορῳδία περιλάμβανε την ταυτόχρονη εκτέλεση τραγουδιού, μουσικής και χορού από μια ομάδα ατόμων, συνήθως 12 ή 15 στην τραγωδία και 24 στην κωμωδία.

Η σημασία της χορῳδίας εκτείνεται πέρα από την απλή τεχνική εκτέλεση. Αντιπροσώπευε την κοινοτική συμμετοχή και την αισθητική έκφραση, αποτελώντας αναπόσπαστο μέρος των Διονυσιακών εορτών και των δραματικών αγώνων. Ο χορός, μέσω της χορῳδίας, μπορούσε να εκφράσει συναισθήματα, να προβλέψει γεγονότα, να δώσει ηθικά διδάγματα και να αλληλεπιδράσει με τους υποκριτές, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο θέαμα.

Στην κλασική Αθήνα, η χορῳδία ήταν μια δαπανηρή και περίπλοκη παραγωγή, που απαιτούσε τη χορηγία ενός πλούσιου πολίτη (του χορηγού) και την εκπαίδευση των χορευτών και τραγουδιστών από τον χοροδιδάσκαλο. Η επιτυχία μιας παράστασης εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από την αρτιότητα της χορικής εκτέλεσης, καθιστώντας τη χορῳδία κεντρικό πυλώνα της δραματικής δημιουργίας και υποδοχής.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Η τέχνη ή η πράξη της χορικής παράστασης — Η εκτέλεση τραγουδιού, μουσικής και χορού από έναν χορό, κυρίως στο πλαίσιο του αρχαίου δράματος.
2. Το χορικό άσμα — Το τραγούδι που εκτελείται από τον χορό σε μια τραγωδία ή κωμωδία.
3. Το σύνολο των χορωδών — Η ομάδα των ατόμων που αποτελούσαν τον χορό και εκτελούσαν τη χορῳδία.
4. Η χορευτική κίνηση του χορού — Συχνά αναφέρεται στην ορχηστική πτυχή της χορικής εκτέλεσης.
5. (Μεταφορικά) Οποιαδήποτε συντονισμένη ομάδα ή συλλογική δράση — Σπανιότερα, για να περιγράψει μια ομάδα που λειτουργεί με αρμονία.
6. (Στη μουσική θεωρία) Η σύνθεση για χορό — Η μουσική και στιχουργική δομή που προορίζεται για χορική εκτέλεση.

Οικογένεια Λέξεων

χορο- + ᾠδ- (από τα χορός και ᾠδή)

Η ρίζα της χορῳδίας είναι στην πραγματικότητα μια σύνθεση δύο αρχέγονων ελληνικών εννοιών: του «χορός» που υποδηλώνει την κυκλική κίνηση, τον χορό και την ομάδα των χορευτών, και της «ᾠδή» που αναφέρεται στο τραγούδι και την μελωδική έκφραση. Αυτή η διπλή ρίζα είναι θεμελιώδης για την κατανόηση της αρχαίας ελληνικής τέχνης, όπου ο λόγος, η μουσική και η κίνηση ήταν αδιαχώριστα. Κάθε μέλος αυτής της οικογένειας αναδεικνύει μια πτυχή αυτής της σύνθετης καλλιτεχνικής πράξης, από τους συντελεστές και τις ενέργειες μέχρι την οργάνωση και την υποστήριξη.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η χορῳδία, ως τεχνικός όρος, συναντάται σε κείμενα που περιγράφουν ή αναλύουν την αρχαία δραματική τέχνη.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΧΟΡΩΙΔΙΑ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a revised supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Πλούταρχος — Ηθικά (Moralia), επιμέλεια Frank Cole Babbitt, Loeb Classical Library, Harvard University Press.
• Αθήναιος — Δειπνοσοφισταί (Deipnosophistae), επιμέλεια Charles Burton Gulick, Loeb Classical Library, Harvard University Press.
• Pickard-Cambridge, A. W. — The Dramatic Festivals of Athens. Clarendon Press, Oxford, 1968.
• Csapo, E., Slater, W. J. — The Context of Ancient Drama. University of Michigan Press, 1995.
• West, M. L. — Ancient Greek Music. Clarendon Press, Oxford, 1992.