ΔΙΑΣΚΕΥΗ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η διασκευή (δια- + σκευή) σημαίνει αρχικά «προετοιμασία, εξοπλισμός, διάταξη». Η λέξη υποδηλώνει την ενέργεια της οργάνωσης και της ρύθμισης των πραγμάτων για έναν συγκεκριμένο σκοπό. Στην κλασική ελληνική γραμματεία, η χρήση της εκτείνεται από την απλή ετοιμασία για ένα ταξίδι ή μια μάχη, μέχρι την πιο σύνθετη έννοια της διάταξης και της οργάνωσης.

Με την πάροδο του χρόνου, η σημασία της διασκευής εξελίχθηκε, αποκτώντας ιδιαίτερη βαρύτητα στον χώρο των τεχνών και της λογοτεχνίας. Αναφέρεται στην προσαρμογή ενός κειμένου, ενός θεατρικού έργου ή μιας μουσικής σύνθεσης, ώστε να ανταποκρίνεται σε νέες συνθήκες, ένα διαφορετικό κοινό ή ένα νέο μέσο. Αυτή η έννοια της «λογοτεχνικής ή καλλιτεχνικής αναθεώρησης» είναι η κυρίαρχη στη σύγχρονη χρήση.

Η λέξη διασκευή, λοιπόν, δεν περιορίζεται στην απλή αλλαγή, αλλά υποδηλώνει μια σκόπιμη και συχνά δημιουργική αναμόρφωση. Είτε πρόκειται για την αναδιάταξη στρατιωτικών δυνάμεων είτε για την προσαρμογή ενός αρχαίου μύθου σε μια σύγχρονη παράσταση, η διασκευή είναι η διαδικασία μέσω της οποίας το υπάρχον μετατρέπεται σε κάτι νέο, διατηρώντας παράλληλα την ουσία του αρχικού.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Προετοιμασία, εξοπλισμός — Η αρχική και γενική σημασία, που αναφέρεται στην ετοιμασία για κάποια ενέργεια ή στην προμήθεια των απαραίτητων μέσων. (π.χ. στρατιωτική διασκευή).
2. Διάταξη, οργάνωση — Η πράξη της τακτοποίησης ή της ρύθμισης στοιχείων σε μια συγκεκριμένη σειρά ή δομή.
3. Λογοτεχνική ή θεατρική αναθεώρηση/προσαρμογή — Η τροποποίηση ενός κειμένου, ενός θεατρικού έργου ή ενός σεναρίου για μια νέα παράσταση ή έκδοση. (π.χ. διασκευή αρχαίας τραγωδίας).
4. Μουσική ενορχήστρωση/προσαρμογή — Η αναμόρφωση μιας μουσικής σύνθεσης για διαφορετικά όργανα ή φωνές, ή για ένα διαφορετικό μουσικό ύφος.
5. Επίπλωση, εξοπλισμός οικίας — Η προμήθεια ή η διάταξη των απαραίτητων αντικειμένων για την οίκηση ή τη λειτουργία ενός χώρου.
6. Μεταμφίεση, ένδυση — Σπανιότερη χρήση, που αναφέρεται στην αλλαγή εμφάνισης ή ενδυμασίας για συγκεκριμένο σκοπό, όπως η μεταμφίεση.

Οικογένεια Λέξεων

σκευ- (ρίζα του ρήματος σκευάζω)

Η αρχαιοελληνική ρίζα σκευ- αποτελεί τη βάση μιας εκτεταμένης οικογένειας λέξεων που περιστρέφονται γύρω από τις έννοιες της προετοιμασίας, του εξοπλισμού, της διάταξης και της κατασκευής. Από αυτή τη ρίζα αναπτύχθηκαν τόσο απλά όσο και σύνθετα ρήματα και ουσιαστικά, τα οποία περιγράφουν την ενέργεια της οργάνωσης και της δημιουργίας. Η σημασιολογική της εμβέλεια καλύπτει από την υλική προετοιμασία αντικειμένων και στρατιωτικών δυνάμεων μέχρι την αφηρημένη έννοια της διάταξης και της αναμόρφωσης, όπως στην περίπτωση της διασκευής.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η έννοια της διασκευής, της προετοιμασίας και της προσαρμογής, αντικατοπτρίζεται σε διάφορα αρχαία κείμενα:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΔΙΑΣΚΕΥΗ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a revised supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Θουκυδίδης — Ιστορίαι. Εκδόσεις Loeb Classical Library.
• Ξενοφών — Κύρου Παιδεία, Οικονομικός, Ελληνικά. Εκδόσεις Loeb Classical Library.
• Πλάτων — Πολιτεία. Εκδόσεις Loeb Classical Library.
• Διονύσιος Αλικαρνασσεύς — Περί Συνθέσεως Ονομάτων. Εκδόσεις Loeb Classical Library.
• Πλούταρχος — Ηθικά, Βίοι Παράλληλοι. Εκδόσεις Loeb Classical Library.
• Δημοσθένης — Περί Στεφάνου. Εκδόσεις Loeb Classical Library.