ΔΙΚΑΙΩΣΙΣ

Ορισμός

Κατά την κλασική ελληνική, η δικαίωσις (από το ρήμα δικαιόω) αναφέρεται πρωτίστως στην «αθώωση», την «απαλλαγή από κατηγορία» ή την «αποκατάσταση του δικαίου». Συναντάται σε νομικά και ρητορικά κείμενα, όπου δηλώνει την επιβεβαίωση της ορθότητας μιας πράξης ή την αναγνώριση της αθωότητας κάποιου μετά από κρίση. Η έννοια είναι στενά συνδεδεμένη με τη δίκη και τη δικαιοσύνη ως ανθρώπινο θεσμό.

Στη μετάφραση των Εβδομήκοντα, η δικαίωσις χρησιμοποιείται για να αποδώσει εβραϊκούς όρους που σχετίζονται με τη «δικαιοσύνη» του Θεού και την «αποκατάσταση» του λαού Του. Ωστόσο, η πιο καθοριστική εξέλιξη της σημασίας της έλαβε χώρα στην Καινή Διαθήκη, και συγκεκριμένα στις επιστολές του Αποστόλου Παύλου.

Για τον Παύλο, η δικαίωσις δεν είναι απλώς μια νομική διαδικασία όπου ο Θεός κρίνει τον άνθρωπο αθώο, αλλά μια θεολογική πράξη χάριτος, μέσω της οποίας ο άνθρωπος τίθεται σε δίκαιη σχέση με τον Θεό, όχι λόγω των έργων του νόμου, αλλά μέσω της πίστης στον Χριστό. Είναι η «θέση σε δίκαιη κατάσταση» ή η «αναγνώριση ως δίκαιος» από τον Θεό, μια μεταμορφωτική εμπειρία που οδηγεί στη σωτηρία και την ειρήνη με τον Δημιουργό.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Νομική αθώωση, απαλλαγή — Η πράξη της απαλλαγής κάποιου από κατηγορία ή ενοχή, η αναγνώριση της αθωότητάς του σε νομικό πλαίσιο. (Πλάτων, Νόμοι)
2. Αποκατάσταση δικαίου, επιβεβαίωση ορθότητας — Η επαναφορά στην ορθή κατάσταση ή η επιβεβαίωση της ορθότητας μιας πράξης ή κατάστασης. Η επικύρωση της νομιμότητας ή της ηθικής ορθότητας.
3. Θεολογική δικαίωση (Παύλος) — Η πράξη του Θεού με την οποία καθιστά τον άνθρωπο δίκαιο ενώπιόν Του, όχι βάσει των έργων του νόμου, αλλά μέσω της πίστης στον Ιησού Χριστό. (Ρωμ. 3:24)
4. Κατάσταση δικαιοσύνης — Η κατάσταση του να είναι κανείς δίκαιος ή να έχει αποκατασταθεί σε δίκαιη σχέση με τον Θεό. Το αποτέλεσμα της θείας δικαίωσης.
5. Επιβεβαίωση, επικύρωση — Σε γενικότερο πλαίσιο, η ενέργεια που επιβεβαιώνει ή επικυρώνει κάτι, καθιστώντας το έγκυρο ή αποδεκτό.
6. Αποζημίωση, επανόρθωση — Σε ορισμένα συμφραζόμενα, η πράξη της παροχής αποζημίωσης ή επανόρθωσης για μια αδικία, αποκαθιστώντας την ισορροπία.

Οικογένεια Λέξεων

δίκ- (ρίζα της δίκης, σημαίνει «δίκαιο, τάξη, κρίση»)

Η ρίζα δίκ- είναι μια αρχαιοελληνική ρίζα που θεμελιώνει την έννοια της τάξης, του δικαίου και της κρίσης. Από αυτήν προέρχονται λέξεις που περιγράφουν τόσο την ηθική ορθότητα όσο και τη νομική διαδικασία. Η σημασία της επεκτείνεται από την ανθρώπινη δικαιοσύνη στην θεία κρίση και αποκατάσταση, διαμορφώνοντας ένα πλούσιο λεξιλόγιο γύρω από την έννοια του «ορθού» και του «νόμιμου». Κάθε μέλος της οικογένειας αναπτύσσει μία πλευρά της ρίζας, είτε ως πράξη, είτε ως ιδιότητα, είτε ως αποτέλεσμα.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία σημαντικά χωρία που αναδεικνύουν τη χρήση της δικαίωσης σε διαφορετικά πλαίσια:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΔΙΚΑΙΩΣΙΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, 9th ed., Clarendon Press, Oxford, 1940.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature, 3rd ed., University of Chicago Press, Chicago, 2000.
• Kittel, G., Friedrich, G. — Theological Dictionary of the New Testament, Eerdmans, Grand Rapids, 1964-1976.
• Πλάτων — Νόμοι, Loeb Classical Library, Harvard University Press.
• Απόστολος Παύλος — Προς Ρωμαίους, Προς Γαλάτας, Novum Testamentum Graece (NA28), Deutsche Bibelgesellschaft.