ΔΙΟΡΘΩΣΙΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η διόρθωσις σημαίνει αρχικά «το να κάνει κανείς κάτι ίσιο, να το διορθώνει, να το βελτιώνει». Πρόκειται για την ενέργεια ή τη διαδικασία της επαναφοράς ενός πράγματος, μιας κατάστασης ή μιας συμπεριφοράς στην ορθή, σωστή ή επιθυμητή κατάσταση. Η λέξη υποδηλώνει την απομάκρυνση από το λάθος, την ατέλεια ή την παραμόρφωση και την επιστροφή στην ακρίβεια και την αρμονία.

Η σημασία της διόρθωσης επεκτείνεται σε πολλούς τομείς. Στην κλασική γραμματεία, αναφέρεται συχνά στην επιμέλεια και την τροποποίηση κειμένων, είτε για την αποκατάσταση της αρχικής τους μορφής είτε για τη βελτίωση της σαφήνειας και της ακρίβειας. Στη φιλοσοφία και την ηθική, η διόρθωσις αφορά την αναμόρφωση του χαρακτήρα, την επανόρθωση των λαθών και την προσπάθεια για την επίτευξη της αρετής και της δικαιοσύνης.

Επιπλέον, στον νομικό και πολιτικό λόγο, η διόρθωσις χρησιμοποιείται για την τροποποίηση νόμων, διατάξεων ή θεσμών, με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας τους ή την προσαρμογή τους σε νέες συνθήκες. Είναι μια λέξη που ενσωματώνει την ιδέα της συνεχούς προσπάθειας για τελειοποίηση και την αναγνώριση της δυνατότητας για βελτίωση σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Ευθυγράμμιση, ίσιωμα — Η πράξη του να κάνεις κάτι ίσιο ή ευθύ, να το επαναφέρεις στην ορθή φυσική του θέση.
2. Διόρθωση, επιμέλεια κειμένων — Η τροποποίηση ή η διόρθωση λαθών σε γραπτά κείμενα, με σκοπό την αποκατάσταση της ακρίβειας ή της αρχικής μορφής.
3. Επανόρθωση, μεταρρύθμιση — Η βελτίωση ή η αναμόρφωση ηθικών, κοινωνικών ή πολιτικών καταστάσεων, νόμων ή θεσμών.
4. Αποκατάσταση, αποκατάσταση της τάξης — Η επαναφορά στην ορθή τάξη ή κατάσταση μετά από διαταραχή ή παρέκκλιση.
5. Διορθωτική ενέργεια — Κάθε ενέργεια που αποσκοπεί στην εξάλειψη ενός λάθους ή μιας ατέλειας.
6. Γραμματική διόρθωση — Η διόρθωση συντακτικών ή ορθογραφικών λαθών σε γραπτό ή προφορικό λόγο.

Οικογένεια Λέξεων

ὀρθ- (ρίζα του επιθέτου ὀρθός, σημαίνει «ίσιος, σωστός»)

Η ρίζα ὀρθ- αποτελεί τη βάση μιας εκτεταμένης οικογένειας λέξεων στην αρχαία ελληνική, όλες περιστρεφόμενες γύρω από την έννοια της ευθύτητας, της ορθότητας και της ακρίβειας. Από την αρχική φυσική σημασία του «ίσιου» ή «ευθέος», η ρίζα επεκτάθηκε για να περιγράψει την ηθική, λογική και γραμματική ορθότητα. Κάθε μέλος της οικογένειας αναπτύσσει μια συγκεκριμένη πτυχή αυτής της θεμελιώδους έννοιας, είτε ως ενέργεια (ρήματα), είτε ως ιδιότητα (επίθετα/ουσιαστικά), είτε ως αποτέλεσμα. Η ρίζα αυτή είναι εγγενώς ελληνική, ανήκοντας στο αρχαιότερο στρώμα της γλώσσας, χωρίς εξωτερικές αναφορές.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η έννοια της διόρθωσης, είτε ως πρακτική είτε ως ηθική αρχή, απαντάται σε σημαντικά κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, υπογραμμίζοντας την αξία της βελτίωσης και της ορθότητας.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΔΙΟΡΘΩΣΙΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a Revised Supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Πλάτων — Νόμοι. Εκδόσεις Oxford University Press, 1907.
• Δημοσθένης — Περὶ τῆς Στεφάνου. Εκδόσεις Teubner, 1903.
• Αριστοτέλης — Ἠθικὰ Νικομάχεια. Εκδόσεις Oxford University Press, 1925.
• Lampe, G. W. H. — A Patristic Greek Lexicon. Clarendon Press, Oxford, 1961.