ΕΚΚΟΠΗ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η «ἐκκοπή» είναι η «πράξη του κόβειν έξω, κόψιμο, αποκοπή». Η λέξη προέρχεται από το ρήμα «ἐκκόπτω», το οποίο συντίθεται από την πρόθεση «ἐκ» (έξω από) και το ρήμα «κόπτω» (κόβω, χτυπώ). Αρχικά, αναφερόταν σε κυριολεκτικές πράξεις, όπως το κόψιμο δέντρων, κλαδιών, ή ακόμα και την ακρωτηρίαση μέλους του σώματος.

Στην ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο, η σημασία της επεκτάθηκε για να περιλάβει την έννοια της διακοπής, της παρεμπόδισης ή της αναστολής μιας διαδικασίας. Για παράδειγμα, μπορούσε να σημαίνει την διακοπή μιας ομιλίας ή την παρεμπόδιση μιας πορείας. Η χρήση της σε αυτό το πλαίσιο υπογραμμίζει την ιδέα της απότομης διακοπής ή της αφαίρεσης ενός εμποδίου.

Η θεολογική της σημασία αναδύεται κυρίως στην Καινή Διαθήκη και την πατερική γραμματεία. Εδώ, η «ἐκκοπή» αποκτά ένα βαθύτερο, πνευματικό περιεχόμενο, αναφερόμενη στην αποκοπή από την πνευματική ζωή, την αποβολή από την κοινότητα των πιστών ή την Εκκλησία, δηλαδή τον αφορισμό. Αυτή η χρήση είναι ιδιαίτερα εμφανής στις παραβολές του Ιησού (π.χ. το κόψιμο άκαρπων κλαδιών) και στις επιστολές του Παύλου, όπου η «ἐκκοπή» λειτουργεί ως προειδοποίηση για την απώλεια της σωτηρίας ή της χάριτος λόγω απιστίας ή ανηθικότητας.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Κυριολεκτικό κόψιμο, αποκοπή — Η πράξη της αφαίρεσης ενός μέρους από ένα σύνολο, όπως το κόψιμο κλαδιών από δέντρο ή η ακρωτηρίαση ενός μέλους του σώματος.
2. Διακοπή, παρεμπόδιση — Η αναστολή ή η παρεμπόδιση μιας διαδικασίας, μιας ομιλίας, μιας πορείας ή μιας ενέργειας.
3. Ανακοπή, τέλος — Η απότομη διακοπή ή το τέλος μιας κατάστασης, συχνά με την έννοια της εξάλειψης.
4. Θεολογική αποκοπή, αφορισμός — Η αποβολή από την πνευματική κοινότητα, την Εκκλησία, ή η απώλεια της χάριτος λόγω απιστίας ή αμαρτίας, όπως στις παραβολές της Καινής Διαθήκης.
5. Εμπόδιο, κώλυμα — Κάτι που εμποδίζει την πρόοδο ή την ολοκλήρωση μιας ενέργειας, μια δυσκολία.
6. Ρητορικό σχήμα (αποκοπή) — Στην γραμματική και ρητορική, η αφαίρεση ενός ή περισσότερων γραμμάτων ή συλλαβών από το τέλος μιας λέξης.
7. Στρατιωτική περικοπή — Η πράξη του να κόβεις την οδό διαφυγής του εχθρού, να τον περικυκλώνεις.

Οικογένεια Λέξεων

κοπ- (ρίζα του ρήματος κόπτω, σημαίνει «κόβω, χτυπώ»)

Η ρίζα «κοπ-» είναι μια αρχαιοελληνική ρίζα με ευρύ σημασιολογικό φάσμα, που περιλαμβάνει τις έννοιες του χτυπήματος, του κόψιμου, της κούρασης και του θρήνου. Από αυτή τη ρίζα προέρχονται λέξεις που περιγράφουν τόσο φυσικές ενέργειες (όπως το κόψιμο ξύλου) όσο και αφηρημένες καταστάσεις (όπως ο μόχθος ή η θλίψη). Η ποικιλία των παραγώγων αναδεικνύει την ικανότητα της ελληνικής γλώσσας να δημιουργεί σύνθετες έννοιες από βασικές ρίζες, συχνά με την προσθήκη προθέσεων που τροποποιούν την αρχική σημασία.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία από τα πιο σημαντικά χωρία που αναδεικνύουν την ποικιλία των χρήσεων της «ἐκκοπῆς» στην αρχαία ελληνική γραμματεία και κυρίως στη θεολογία.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΕΚΚΟΠΗ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a Revised Supplement. Oxford: Clarendon Press, 1996.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature (BDAG). 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2000.
• Nestle-Aland — Novum Testamentum Graece. 28th ed. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2012.
• Rahlfs, A., Hanhart, R. — Septuaginta. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2006.
• Μέγας Βασίλειος — Επιστολαί, PG 32.
• Ιωάννης ο Χρυσόστομος — Ομιλίαι εις την προς Ρωμαίους Επιστολήν, PG 60.
• Κανονικό Δίκαιο — Πηδάλιον. Εκδόσεις Ρηγοπούλου, Θεσσαλονίκη, 1982.