ΕΠΙΓΝΩΣΤΙΚΟΝ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, το ἐπιγνωστικόν είναι ουσιαστικοποιημένο ουδέτερο επίθετο που σημαίνει «αυτό που σχετίζεται με την επίγνωση ή την αναγνώριση». Προέρχεται από το ρήμα γιγνώσκω («γνωρίζω, αντιλαμβάνομαι») με την προσθήκη του προθήματος ἐπί- («επί, προς, πλήρως») και της κατάληξης -στικός, η οποία δηλώνει ικανότητα, σχέση ή σκοπό.

Ο όρος αναφέρεται στην ικανότητα ή τη διαδικασία της απόκτησης πλήρους και ακριβούς γνώσης. Στο πλαίσιο της φιλοσοφίας, και ειδικότερα της επιστημολογίας, το ἐπιγνωστικόν μπορεί να περιγράψει τις γνωστικές λειτουργίες ή τις μεθόδους που επιτρέπουν στον άνθρωπο να φτάσει σε μια ολοκληρωμένη κατανόηση ενός αντικειμένου ή μιας αλήθειας. Δεν αφορά απλώς την πληροφορία, αλλά τη βαθιά, εμπεριστατωμένη γνώση.

Στη θεολογική γραμματεία, ιδίως στην Καινή Διαθήκη και τους Πατέρες της Εκκλησίας, η έννοια της «επιγνώσεως» (από την οποία παράγεται το ἐπιγνωστικόν) αποκτά ιδιαίτερη σημασία, αναφερόμενη στην ακριβή και σωτήρια γνώση του Θεού και του θελήματός Του. Το ἐπιγνωστικόν, λοιπόν, υποδηλώνει οτιδήποτε συμβάλλει ή είναι αναγκαίο για την επίτευξη αυτής της ανώτερης μορφής γνώσης.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Αυτό που σχετίζεται με την επίγνωση ή αναγνώριση — Η βασική σημασία, αναφερόμενη σε οτιδήποτε αφορά την πλήρη και ακριβή γνώση.
2. Ικανός να γνωρίζει ή να αναγνωρίζει — Περιγράφει την ικανότητα ενός όντος ή ενός συστήματος να αποκτά γνώση.
3. Γνωστικός, σχετικός με τη γνωστική διαδικασία — Αναφέρεται στις λειτουργίες του νου που εμπλέκονται στην απόκτηση και επεξεργασία της γνώσης.
4. Επιστημολογικός, σχετικός με τη φύση της γνώσης — Χρησιμοποιείται σε φιλοσοφικό πλαίσιο για να περιγράψει ό,τι αφορά τη θεωρία της γνώσης.
5. (Θεολογική) Αυτό που οδηγεί σε πλήρη ή ακριβή γνώση του θείου — Στην χριστιανική γραμματεία, περιγράφει τα μέσα ή τις ιδιότητες που επιτρέπουν την πνευματική επίγνωση.
6. (Φιλοσοφική) Αυτό που αφορά την κατανόηση ή τη διάκριση — Σε ευρύτερο φιλοσοφικό πλαίσιο, υποδηλώνει την ικανότητα για βαθιά κατανόηση και διάκριση μεταξύ εννοιών.

Οικογένεια Λέξεων

ΓΝΩ- / ΓΝΩΣ- (ρίζα του ρήματος γιγνώσκω, σημαίνει «γνωρίζω, αντιλαμβάνομαι»)

Η αρχαιοελληνική ρίζα ΓΝΩ- / ΓΝΩΣ- αποτελεί ένα από τα θεμέλια του ελληνικού λεξιλογίου, εκφράζοντας την πράξη της γνώσης, της αντίληψης, της αναγνώρισης και της κατανόησης. Από αυτή τη ρίζα προέρχονται λέξεις που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα γνωστικών λειτουργιών, από την απλή αναγνώριση ενός προσώπου μέχρι τη βαθιά φιλοσοφική ή θεολογική γνώση. Η προσθήκη προθημάτων και καταλήξεων επιτρέπει την εξειδίκευση της σημασίας, δημιουργώντας μια πλούσια οικογένεια όρων που είναι κεντρικοί στην ελληνική σκέψη.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η σημασία της γνώσης και της αναγνώρισης αναδεικνύεται σε κείμενα από την αρχαία φιλοσοφία μέχρι τη χριστιανική γραμματεία.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΕΠΙΓΝΩΣΤΙΚΟΝ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a Revised Supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Plato — Republic. Edited by J. Burnet. Oxford University Press, 1903.
• Aristotle — Nicomachean Ethics. Edited by I. Bywater. Clarendon Press, Oxford, 1894.
• Apostle Paul — Epistle to the Ephesians. Nestle-Aland Novum Testamentum Graece, 28th ed. Deutsche Bibelgesellschaft, 2012.
• Clement of Alexandria — Stromata. Edited by O. Stählin. GCS, 1905.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. University of Chicago Press, 2000.
• Hippocrates — Corpus Hippocraticum. Edited by É. Littré. J. B. Baillière, Paris, 1839-1861.