ΕΡΓΑΣΙΑ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η ἀρχαία ελληνική λέξη ἐργασία (ἡ) σημαίνει πρωτίστως «το εργάζεσθαι, εργασία, επιχείρηση, απασχόληση». Προέρχεται από το ἔργον (έργο), που σημαίνει «δουλειά», και αποτελεί έναν θεμελιώδη όρο για την ανθρώπινη δραστηριότητα. Στις πρώτες χρήσεις της, αναφέρεται συχνά στην αγροτική εργασία ή τον χειρωνακτικό μόχθο, αντανακλώντας τις πρακτικές πραγματικότητες της αρχαίας ελληνικής ζωής.

Πέρα από την απλή σωματική καταπόνηση, η ἐργασία περιλαμβάνει κάθε μορφή σκόπιμης δραστηριότητας ή προσπάθειας. Αυτό μπορεί να κυμαίνεται από την επιμελή καλλιέργεια της γης έως την πνευματική αναζήτηση της γνώσης ή την εκτέλεση μιας τέχνης. Υποδηλώνει μια δέσμευση με ένα έργο που απαιτεί δεξιότητα, προσοχή και συχνά επιμονή, διαχωρίζοντάς την από την αδράνεια.

Φιλοσοφικά, η ἐργασία απέκτησε σημαντικές αποχρώσεις. Για τον Αριστοτέλη, μπορούσε να αναφέρεται στην «δραστηριότητα» ή «λειτουργία» ενός πράγματος, ιδιαίτερα σε ηθικά πλαίσια όπου το «έργο» ή η «λειτουργία» ενός ανθρώπου (ἔργον τοῦ ἀνθρώπου) ήταν κεντρικό για την κατανόηση της αρετής και της ευδαιμονίας. Εδώ, η ἐργασία ξεπερνά την απλή εργασία για να δηλώσει την πραγμάτωση του δυναμικού.

Σε μεταγενέστερες περιόδους, ιδιαίτερα στην Ελληνιστική και Ρωμαϊκή εποχή, η ἐργασία απέκτησε επίσης πιο εξειδικευμένες σημασίες, όπως «πρακτική» ή «άσκηση» στη ρητορική ή την ιατρική, ακόμη και «κέρδος» ή «όφελος» που προέρχεται από την εργασία. Αυτό το σημασιολογικό εύρος υπογραμμίζει την κεντρική της θέση σε διάφορες πτυχές της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας και σκέψης.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Εργασία, Μόχθος, Κοπιαστική Δουλειά — Η βασικότερη σημασία, αναφερόμενη σε σωματική ή χειρωνακτική προσπάθεια, ιδίως στην γεωργία.
2. Επιχείρηση, Απασχόληση — Η ενασχόληση με ένα συγκεκριμένο επάγγελμα ή δραστηριότητα για βιοπορισμό.
3. Δραστηριότητα, Λειτουργία — Οποιαδήποτε σκόπιμη ενέργεια ή διαδικασία, είτε σωματική είτε πνευματική.
4. Πρακτική, Άσκηση — Η εφαρμογή δεξιοτήτων ή γνώσεων, ιδιαίτερα στη ρητορική, την ιατρική ή τις τέχνες.
5. Λειτουργία, Απόδοση — Σε φιλοσοφικό πλαίσιο, η χαρακτηριστική δραστηριότητα ή η ορθή λειτουργία ενός πράγματος ή όντος (π.χ. Αριστοτέλης).
6. Κέρδος, Όφελος — Το αποτέλεσμα ή το όφελος που προκύπτει από την εργασία ή την επιχείρηση.
7. Καλλιέργεια, Άροση — Ειδικά για τη γεωργία, η πράξη της προετοιμασίας και της κατεργασίας της γης.
8. Προετοιμασία, Επεξεργασία — Η διαδικασία κατασκευής ή βελτίωσης κάτι μέσω προσπάθειας.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τα ακόλουθα χωρία απεικονίζουν τις ποικίλες εφαρμογές και το φιλοσοφικό βάρος της ἐργασίας σε διαφορετικές περιόδους της ελληνικής σκέψης.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΕΡΓΑΣΙΑ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Οξφόρδη: Clarendon Press, 1940.
• Ἡσίοδος — Ἔργα καὶ Ἡμέραι. Επιμέλεια και μετάφραση M. L. West. Οξφόρδη: Clarendon Press, 1978.
• Ἀριστοτέλης — Ἠθικὰ Νικομάχεια. Μετάφραση W. D. Ross, αναθεωρημένη από J. L. Ackrill και J. O. Urmson. Οξφόρδη: Oxford University Press, 2009.
• Πλάτων — Πολιτεία. Μετάφραση G. M. A. Grube, αναθεωρημένη από C. D. C. Reeve. Indianapolis: Hackett Publishing Company, 1992.
• Πλούταρχος — Moralia, Vol. VI: On Curiosity, On Love of Wealth, On Bashfulness, On Envy and Hate, On Praising Oneself Incuriously, On the Delays of the Divine Vengeance, On Fate, On the Sign of Socrates, On Exile, On Superstition. Μετάφραση W. C. Helmbold. Loeb Classical Library 337. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1939.
• Chantraine, Pierre — Dictionnaire étymologique de la langue grecque: histoire des mots. Παρίσι: Klincksieck, 1968-1980.
• Beekes, Robert S. P. — Etymological Dictionary of Greek. Leiden: Brill, 2010.