ΓΕΝΕΣΙΟΝ

Ορισμός

Το γενέσιον, ουσιαστικό ουδέτερο, σημαίνει κυριολεκτικά «γέννηση», «προέλευση», «δημιουργία» ή «καταγωγή». Προέρχεται από το ρήμα γίγνομαι («γίνομαι, γεννιέμαι») και το ουσιαστικό γένεσις, υποδηλώνοντας την πράξη ή το αποτέλεσμα του να έρχεται κάτι στην ύπαρξη. Στην κλασική ελληνική, αν και η ρίζα γεν- είναι πανταχού παρούσα, το ίδιο το γενέσιον δεν είναι τόσο συχνό όσο η γένεσις, αλλά διατηρεί την ίδια βασική σημασία της αρχής και της δημιουργίας.

Η θεολογική του σημασία αναδεικνύεται ιδιαίτερα στην ελληνική μετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης (Ο΄), όπου η πρώτη λέξη του πρώτου βιβλίου είναι «Γένεσις», αναφερόμενη στην αρχή του κόσμου. Το γενέσιον, ως παράγωγο, χρησιμοποιείται για να περιγράψει συγκεκριμένες γεννήσεις ή την έννοια της δημιουργίας. Στην Καινή Διαθήκη και στην πατερική γραμματεία, η λέξη αποκτά κεντρικό ρόλο στην περιγραφή της γέννησης του Ιησού Χριστού, καθιστώντας την «γενέθλιο» λέξη για το γεγονός της Ενσάρκωσης.

Πέρα από τη βιολογική ή κοσμική αρχή, το γενέσιον μπορεί να αναφέρεται και στην πνευματική ή μεταφορική γέννηση, δηλαδή στην προέλευση μιας ιδέας, μιας κατάστασης ή ενός νέου ξεκινήματος. Η χρήση του υπογραμμίζει πάντα το σημείο εκκίνησης, την πρώτη αιτία ή την αρχική φάση ενός φαινομένου, είτε αυτό είναι κοσμικό, είτε ανθρώπινο, είτε θεϊκό.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Γέννηση, δημιουργία — Η πράξη του να έρχεται κάτι στην ύπαρξη, είτε βιολογικά είτε κοσμικά.
2. Προέλευση, αρχή — Το σημείο εκκίνησης ή η πηγή ενός πράγματος, γεγονότος ή κατάστασης.
3. Καταγωγή, γενεαλογία — Η σειρά των προγόνων ή η ιστορία της δημιουργίας.
4. Γενέθλια, εορτή γεννήσεως — Ειδικά στη χριστιανική παράδοση, η εορτή της γέννησης του Χριστού ή άλλων αγίων.
5. Αποτέλεσμα γέννησης — Αυτό που γεννιέται ή δημιουργείται, το προϊόν της γέννησης.
6. Κατάσταση ύπαρξης — Η ίδια η κατάσταση του να υπάρχει κανείς, η ύπαρξη.

Οικογένεια Λέξεων

γεν- / γον- (ρίζα του ρήματος γίγνομαι, σημαίνει «γίνομαι, γεννιέμαι»)

Η ρίζα γεν- / γον- είναι μία από τις αρχαιότερες και πιο παραγωγικές ρίζες της ελληνικής γλώσσας, εκφράζοντας τη θεμελιώδη έννοια του «έρχομαι σε ύπαρξη», «γεννιέμαι», «γίνομαι». Από αυτή τη ρίζα προκύπτει μια πλούσια οικογένεια λέξεων που καλύπτουν όλο το φάσμα της δημιουργίας, της καταγωγής, της φυλής και της εξέλιξης. Η εναλλαγή των φωνηέντων (e-grade σε γεν- και o-grade σε γον-) είναι χαρακτηριστική της ελληνικής μορφολογίας, επιτρέποντας τη διαφοροποίηση των σημασιών (π.χ. ρήματα, ουσιαστικά, επίθετα) διατηρώντας τον κοινό πυρήνα της αρχής και της προέλευσης. Κάθε μέλος της οικογένειας φωτίζει μια διαφορετική πτυχή αυτής της βασικής έννοιας.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η θεολογική σημασία του γενεσίου αναδεικνύεται σε κείμενα που περιγράφουν τη γέννηση του Χριστού και τις σχετικές εορτές.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΓΕΝΕΣΙΟΝ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a Revised Supplement. Oxford: Clarendon Press, 1996.
• Bauer, Walter — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature, 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2000.
• Septuaginta — Vetus Testamentum Graecum Auctoritate Academiae Scientiarum Gottingensis editum. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1931-2006.
• Nestle-Aland — Novum Testamentum Graece, 28th ed. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2012.
• Eusebius of Caesarea — Historia Ecclesiastica. Edited by E. Schwartz. Leipzig: J. C. Hinrichs, 1903-1908.
• Plato — Opera Omnia. Edited by J. Burnet. Oxford: Clarendon Press, 1900-1907.
• Lampe, G. W. H. — A Patristic Greek Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1961.