ΓΝΩΡΙΣΙΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η γνώρισις σημαίνει «αναγνώριση, ταύτιση» ή «γνώση, εξοικείωση». Προέρχεται από το ρήμα γνωρίζω και τη ρίζα γνώ-, η οποία συνδέεται με την πράξη της αντίληψης και της κατανόησης. Η λέξη υποδηλώνει την ενέργεια ή το αποτέλεσμα του «γνωρίζειν», δηλαδή της διαδικασίας με την οποία κάτι γίνεται γνωστό ή αναγνωρίζεται.

Στην κλασική περίοδο, η γνώρισις χρησιμοποιείται συχνά για την αναγνώριση προσώπων ή καταστάσεων, όπως μαρτυρείται σε ιστορικούς συγγραφείς όπως ο Πολύβιος και ο Διόδωρος Σικελιώτης, όπου αναφέρεται στην «γνώση των τόπων» ή «των αρχαίων πράξεων». Η σημασία της επεκτείνεται και στην αποκάλυψη ή τη δήλωση, καθιστώντας κάτι φανερό σε άλλους.

Στη φιλοσοφία, ειδικά στην πλατωνική και αριστοτελική σκέψη, αν και χρησιμοποιούνται συχνότερα οι όροι γνῶσις και ἐπιστήμη, η γνώρισις μπορεί να υποδηλώνει την πράξη της διακρίσεως και της ταυτοποίησης των ιδεών ή των οντοτήτων. Στη μεταγενέστερη ελληνική, ιδίως στην Κοινή των Εβδομήκοντα και των Πατέρων της Εκκλησίας, αποκτά και θεολογικές διαστάσεις, αναφερόμενη στη γνώση του Θεού ή των θείων αληθειών, συχνά με την έννοια της αποκάλυψης.

Η γνώρισις, λοιπόν, δεν είναι απλώς η παθητική λήψη πληροφοριών, αλλά μια ενεργητική διαδικασία που οδηγεί σε μια βαθύτερη κατανόηση, μια συνειδητή αναγνώριση ή μια επίσημη δήλωση. Είναι η πράξη που μετατρέπει το άγνωστο σε γνωστό, το ασαφές σε σαφές, το κρυφό σε φανερό.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Αναγνώριση, ταύτιση — Η πράξη της αναγνώρισης ενός προσώπου ή πράγματος που ήταν προηγουμένως γνωστό ή η ταύτιση της φύσης του.
2. Γνώση, εξοικείωση — Η απόκτηση πληροφοριών ή η κατανόηση ενός θέματος, η εξοικείωση με κάτι.
3. Δήλωση, αποκάλυψη — Η πράξη του να κάνεις κάτι γνωστό, να το φανερώνεις ή να το δηλώνεις.
4. Σημάδι, ένδειξη — Αυτό μέσω του οποίου κάτι γίνεται γνωστό ή αναγνωρίζεται.
5. Επίσημη αναγνώριση, παραδοχή — Η αποδοχή ή επιβεβαίωση μιας κατάστασης ή αλήθειας.
6. Φιλοσοφική κατανόηση — Η διαδικασία της διανοητικής σύλληψης και κατανόησης εννοιών ή αρχών.

Οικογένεια Λέξεων

γνώ- / γνο- (ρίζα του ρήματος γιγνώσκω, σημαίνει «γνωρίζω, αντιλαμβάνομαι»)

Η ρίζα γνώ- (ή γνο-) αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα και πιο παραγωγικά στοιχεία του ελληνικού λεξιλογίου, συνδεόμενη άμεσα με την έννοια της γνώσης, της αντίληψης και της αναγνώρισης. Από αυτή τη ρίζα αναπτύχθηκε μια πλούσια οικογένεια λέξεων που καλύπτουν όλες τις πτυχές της ανθρώπινης γνωστικής διαδικασίας, από την απλή εξοικείωση μέχρι τη βαθιά φιλοσοφική κατανόηση. Η σημασία της ρίζας παραμένει σταθερή σε όλα τα παράγωγα, εστιάζοντας στην πράξη του «γίγνεσθαι γνώριμον» ή «γίγνεσθαι γνωστόν». Κάθε μέλος της οικογένειας αναδεικνύει μια διαφορετική πτυχή αυτής της θεμελιώδους έννοιας.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η γνώρισις, αν και όχι τόσο συχνή όσο η γνῶσις, βρίσκει σημαντικές χρήσεις σε αρχαία κείμενα, υπογραμμίζοντας την έννοια της αναγνώρισης και της κατανόησης.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΓΝΩΡΙΣΙΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a revised supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Πολύβιος — Ἱστορίαι.
• Διόδωρος Σικελιώτης — Βιβλιοθήκη Ἱστορική.
• Εβδομήκοντα (Ο') — Σοφία Σολομώντος.
• Πλάτων — Πολιτεία.
• Αριστοτέλης — Ποιητική.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature (BDAG). University of Chicago Press, 2000.