ΑΔΗΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, ο ᾍδης (γεν. ᾍδου) είναι αρχικά «ο θεός του Κάτω Κόσμου», και κατ' επέκταση «ο Κάτω Κόσμος, η κατοικία των νεκρών». Η έννοια του Άδη είναι κεντρική στην αρχαία ελληνική θρησκεία και μυθολογία, αντιπροσωπεύοντας τον τελικό προορισμό όλων των θνητών.

Στην ομηρική επική ποίηση, ο Άδης είναι ένας ζοφερός και αόρατος τόπος, όπου οι ψυχές των νεκρών περιπλανώνται ως άυλες σκιές, στερημένες από την ζωτική δύναμη και την μνήμη της επίγειας ζωής. Ο ίδιος ο θεός, αδελφός του Δία και του Ποσειδώνα, είναι γνωστός για την αδυσώπητη και αμείλικτη φύση του, σπάνια εγκαταλείποντας το βασίλειό του. Η είσοδος στον Άδη φυλάσσεται από τον Κέρβερο και τα ποτάμια του (Αχέροντας, Στύγα, Πυριφλεγέθων, Κωκυτός, Λήθη) σηματοδοτούν τα όρια μεταξύ του κόσμου των ζωντανών και των νεκρών.

Με την πάροδο του χρόνου, και ιδιαίτερα στην φιλοσοφία του Πλάτωνα και τις Ορφικές παραδόσεις, ο Άδης αποκτά πιο σύνθετες διαστάσεις, περιλαμβάνοντας την ιδέα της κρίσης των ψυχών και της ανταμοιβής ή τιμωρίας. Ενώ δεν είναι η «Κόλαση» με την χριστιανική έννοια, ορισμένα τμήματά του, όπως ο Τάρταρος, προορίζονταν για την τιμωρία των ενόχων. Στην Καινή Διαθήκη, ο ᾍδης χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον τόπο των νεκρών γενικά, πριν την τελική Ανάσταση και την Κρίση, διαχωριζόμενος από την Γέεννα (Κόλαση).

Οι Κύριες Σημασίες

1. Ο θεός του Κάτω Κόσμου — Ο αδελφός του Δία και του Ποσειδώνα, κυβερνήτης του βασιλείου των νεκρών, γνωστός για την αμείλικτη φύση του. Π.χ. «Πλούτων» ή «Αϊδωνεύς».
2. Ο Κάτω Κόσμος, η κατοικία των νεκρών — Το σκοτεινό βασίλειο κάτω από τη γη όπου πηγαίνουν οι ψυχές μετά τον θάνατο. Π.χ. «εἰς ᾍδου» (στον Άδη).
3. Ο θάνατος (μετωνυμία) — Χρησιμοποιείται συχνά ως μετωνυμία για τον ίδιο τον θάνατο ή την αναπόφευκτη μοίρα του. Π.χ. «πύλαι ᾍδου» (οι πύλες του θανάτου).
4. Το βασίλειο των σκιών, η μετά θάνατον ζωή — Η γενική έννοια του μεταθανάτιου κόσμου, όπου οι ψυχές διατηρούν μια υποτυπώδη ύπαρξη.
5. Ο τόπος της κρίσης και της κάθαρσης των ψυχών — Σε φιλοσοφικά και μυστηριακά πλαίσια (π.χ. Πλάτων, Ορφισμός), ο Άδης ως χώρος όπου οι ψυχές κρίνονται και καθαίρονται.
6. Ο τάφος, το μνήμα — Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να αναφέρεται στον τάφο ή το μέρος όπου θάβεται το σώμα.
7. Ο τόπος των νεκρών (Καινή Διαθήκη) — Η χριστιανική χρήση για τον τόπο όπου βρίσκονται οι ψυχές των νεκρών πριν την Ανάσταση, διακριτός από την Κόλαση (Γέεννα).

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία από τα πιο χαρακτηριστικά χωρία που αναφέρονται στον ᾍδη, αναδεικνύοντας την εξέλιξη της έννοιας από την ομηρική εποχή μέχρι την χριστιανική γραμματεία:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΑΔΗΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
• Burkert, W. — Greek Religion. Translated by J. Raffan. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1985.
• Homer. — The Odyssey. Edited and translated by A. T. Murray, revised by G. E. Dimock. Loeb Classical Library. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1919.
• Plato. — Phaedo. Edited and translated by H. N. Fowler. Loeb Classical Library. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1914.
• The Holy Bible, Greek New Testament. — Novum Testamentum Graece. Edited by B. Aland et al. 28th ed. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2012.
• Kerényi, K. — Eleusis: Archetypal Image of Mother and Daughter. Translated by R. Manheim. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1967.
• Rohde, E. — Psyche: The Cult of Souls and Belief in Immortality among the Greeks. Translated by W. B. Hillis. London: Kegan Paul, Trench, Trübner & Co., 1925.