ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟΝ

Ορισμός

Το «κινηματικόν» είναι η ουσιαστικοποιημένη μορφή του επιθέτου «κινηματικός», που σημαίνει «αυτός που σχετίζεται με την κίνηση». Στην αρχαία ελληνική, η λέξη δεν απαντάται συχνά ως αυτόνομο ουσιαστικό με την αυστηρή επιστημονική έννοια που της αποδίδεται σήμερα. Ωστόσο, η ρίζα της, η «κίνησις», ήταν θεμελιώδης για την αρχαία φιλοσοφία και φυσική, ιδιαίτερα στον Αριστοτέλη, ο οποίος αφιέρωσε μεγάλο μέρος των «Φυσικών» του στην ανάλυση της κίνησης ως μεταβολής.

Στη σύγχρονη επιστήμη, το «κινηματικόν» (ή πιο συχνά «Κινηματική») αναφέρεται στον κλάδο της κλασικής μηχανικής που περιγράφει την κίνηση σημειακών σωματιδίων, σωμάτων και συστημάτων σωμάτων (ομάδων σωματιδίων) χωρίς αναφορά στις δυνάμεις που προκαλούν ή επηρεάζουν την κίνηση. Εξετάζει έννοιες όπως η θέση, η ταχύτητα και η επιτάχυνση.

Η εξέλιξη της σημασίας της λέξης αντικατοπτρίζει τη μετάβαση από τη φιλοσοφική διερεύνηση της φύσης της κίνησης στην ποσοτική και περιγραφική ανάλυσή της ως επιστημονικού αντικειμένου. Η αρχική αριστοτελική προσέγγιση, που εστίαζε στην κίνηση ως ενέργεια και τελεολογική διαδικασία, έθεσε τις βάσεις για την μετέπειτα ανάπτυξη της μηχανικής.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Αυτό που σχετίζεται με την κίνηση — Ως επίθετο, περιγράφει οτιδήποτε αφορά ή προκαλεί κίνηση. Π.χ. «κινηματική ενέργεια».
2. Η επιστήμη της Κινηματικής — Ως ουσιαστικό (το κινηματικόν), αναφέρεται στον κλάδο της μηχανικής που μελετά την κίνηση των σωμάτων χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις δυνάμεις που την προκαλούν. Εξετάζει την τροχιά, την ταχύτητα και την επιτάχυνση.
3. Η φιλοσοφική ανάλυση της κίνησης — Στην αρχαία φιλοσοφία, ιδίως στον Αριστοτέλη, αναφέρεται στην εξέταση της φύσης της κίνησης ως μεταβολής, ως μετάβασης από το δυνάμει στο ενέργεια. (Πρβλ. «Περὶ Κινήσεως»)
4. Το δυναμικό, το ενεργό μέρος — Με μια ευρύτερη έννοια, μπορεί να υποδηλώνει το μέρος ενός συστήματος που είναι υπεύθυνο για την αλλαγή ή τη δράση.
5. Ο μηχανισμός κίνησης — Σε τεχνικό πλαίσιο, μπορεί να αναφέρεται στον μηχανισμό ή το σύστημα που παράγει κίνηση.
6. Το αποτέλεσμα της κίνησης — Σπανιότερα, μπορεί να υποδηλώνει το αποτέλεσμα ή την εκδήλωση μιας κίνησης ή μεταβολής.

Οικογένεια Λέξεων

κιν- (ρίζα του ρήματος κινέω, σημαίνει «θέτω σε κίνηση»)

Η ρίζα «κιν-» αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις πυλώνες της ελληνικής γλώσσας, εκφράζοντας την ιδέα της κίνησης, της μεταβολής και της ενεργοποίησης. Από αυτήν προέρχεται το αρχαίο ρήμα «κινέω», που σημαίνει «θέτω σε κίνηση» ή «προκαλώ μεταβολή». Η σημασιολογική της εμβέλεια καλύπτει τόσο την φυσική μετατόπιση όσο και την αφηρημένη έννοια της αλλαγής ή της παρότρυνσης. Η οικογένεια των λέξεων που παράγονται από αυτή τη ρίζα είναι πλούσια και αντικατοπτρίζει την κεντρική θέση της κίνησης στην αρχαία ελληνική σκέψη, από τη φιλοσοφία μέχρι την επιστήμη.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η αριστοτελική ανάλυση της κίνησης παραμένει η πιο επιδραστική στην αρχαία σκέψη:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟΝ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a Revised Supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Αριστοτέλης — Φυσικά. Μετάφραση, σχόλια: Β. Κάλφας. Εκδόσεις Πόλις, Αθήνα, 2006.
• Kirk, G. S., Raven, J. E., Schofield, M. — The Presocratic Philosophers. Cambridge University Press, 1983.
• Πλάτων — Τίμαιος. Μετάφραση: Β. Κάλφας. Εκδόσεις Πόλις, Αθήνα, 2011.
• Jaeger, W. — Aristotle: Fundamentals of the History of His Development. Oxford University Press, 1948.
• Diels, H., Kranz, W. — Die Fragmente der Vorsokratiker. Weidmannsche Buchhandlung, Berlin, 1951.