ΧΟΡΗΓΙΑ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η ἀρχαία ελληνική λέξη «χορηγία» (ἡ) αναφέρεται πρωτίστως στο «αξίωμα του χορηγού», «το έξοδο της χορηγίας» ή «την παροχή ενός χορού». Στην κλασική Αθήνα, η χορηγία ήταν μία από τις σημαντικότερες «λειτουργίες», δηλαδή δημόσιες υπηρεσίες που αναλάμβαναν υποχρεωτικά οι πλουσιότεροι πολίτες.

Ο θεσμός αυτός περιλάμβανε την κάλυψη των εξόδων για την εκπαίδευση και την ενδυμασία ενός χορού σε δραματικούς αγώνες (τραγωδίες, κωμωδίες, διθυράμβους) ή άλλες θρησκευτικές εορτές. Ο χορηγός, πέρα από την οικονομική συνεισφορά, είχε και την ευθύνη της οργάνωσης και της επίβλεψης, ανταγωνιζόμενος άλλους χορηγούς για την καλύτερη παράσταση και την κοινωνική αναγνώριση.

Με την πάροδο του χρόνου, η έννοια της χορηγίας διευρύνθηκε. Στην ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο, και ιδίως στην Κοινή Ελληνική της Καινής Διαθήκης, η λέξη απέκτησε μια γενικότερη σημασία «παροχής», «εφοδιασμού» ή «υποστήριξης», χωρίς απαραίτητα να συνδέεται με θεατρικές παραστάσεις ή υποχρεωτικές λειτουργίες. Έτσι, από έναν συγκεκριμένο αθηναϊκό θεσμό, εξελίχθηκε σε έναν όρο που περιγράφει κάθε είδους παροχή ή ενίσχυση.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Το αξίωμα ή η θέση του χορηγού — Στην αρχαία Αθήνα, η δημόσια υπηρεσία που αναλάμβανε ένας πλούσιος πολίτης για την οργάνωση και χρηματοδότηση ενός χορού.
2. Το έξοδο ή η δαπάνη της χορηγίας — Το χρηματικό ποσό που δαπανούσε ο χορηγός για την εκπαίδευση, τους μισθούς και την ενδυμασία των μελών του χορού.
3. Η παροχή ή ο εφοδιασμός ενός χορού — Η υλική και οργανωτική υποστήριξη που απαιτούνταν για την παρουσίαση μιας θεατρικής ή μουσικής παράστασης.
4. Δημόσια λειτουργία (λειτουργία) — Γενικότερα, οποιαδήποτε υποχρεωτική δημόσια υπηρεσία που αναλάμβαναν οι εύποροι πολίτες για το κράτος, όπως η τριηραρχία.
5. Χρηματοδότηση ή επιχορήγηση — Η οικονομική υποστήριξη για δημόσιες εκδηλώσεις, φεστιβάλ ή άλλες κοινωφελείς δράσεις.
6. Γενική παροχή, προμήθεια, υποστήριξη — Στην Κοινή Ελληνική και την Καινή Διαθήκη, η λέξη απέκτησε μια ευρύτερη σημασία της παροχής κάθε είδους βοήθειας ή πόρων.
7. Η πράξη της καθοδήγησης ενός χορού — Η αρχική, κυριολεκτική σημασία που υποδηλώνει την ηγεσία και την οργάνωση του χορού.

Οικογένεια Λέξεων

χορο-αγ- (ρίζα των χορός και ἄγω)

Η ρίζα χορο-αγ- αποτελεί σύνθετο από δύο αρχαιοελληνικές ρίζες: το «χορός» (που σημαίνει «χορός, χορευτική ομάδα») και το «ἄγω» (που σημαίνει «οδηγώ, φέρω, προάγω»). Αυτή η σύνθεση δημιούργησε μια οικογένεια λέξεων που αρχικά περιέγραφαν την καθοδήγηση και την παροχή για έναν χορό, και στη συνέχεια επεκτάθηκαν σε κάθε μορφή δημόσιας παροχής και υποστήριξης. Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει τη μετάβαση από μια συγκεκριμένη πολιτιστική πρακτική σε μια ευρύτερη έννοια της κοινωνικής ευθύνης και της οικονομικής συνεισφοράς.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία χαρακτηριστικά χωρία που αναδεικνύουν την εξέλιξη της σημασίας της χορηγίας:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΧΟΡΗΓΙΑ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a revised supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Δημοσθένης — Κατά Μειδίου. Εκδόσεις Πάπυρος, Αθήνα.
• Πλάτων — Νόμοι. Εκδόσεις Κάκτος, Αθήνα.
• Καινή Διαθήκη — Το κατά Φιλιππησίους, Η Δευτέρα Επιστολή Πέτρου. Ελληνική Βιβλική Εταιρία, Αθήνα.
• Aristotle — Poetics. Loeb Classical Library, Harvard University Press, 1999.
• Davies, J. K. — Wealth and the Power of Wealth in Classical Athens. Arno Press, 1981.
• Rhodes, P. J. — The Athenian Democracy. Oxford University Press, 1993.