ΩΡΙΣΜΕΝΟΝ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, το ὡρισμένον (τό) είναι η ουσιαστικοποιημένη μετοχή του ρήματος ὁρίζω, που σημαίνει «το ορισμένο, το καθορισμένο, το προσδιορισμένο». Η σημασία του είναι θεμελιώδης στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία, ειδικά στη λογική και τη μεταφυσική του Αριστοτέλη, όπου αντιπαρατίθεται συχνά προς το ἀόριστον.

Το ὡρισμένον αναφέρεται σε οτιδήποτε έχει λάβει σαφή όρια ή καθορισμό, είτε πρόκειται για μια έννοια, είτε για ένα αντικείμενο, είτε για μια χρονική περίοδο. Η πράξη του ορίζειν (ὁρίζειν) είναι η ενέργεια του να θέτεις όρια, να διακρίνεις και να προσδιορίζεις την ουσία ή την ιδιότητα ενός πράγματος. Έτσι, το ὡρισμένον είναι το αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας, το πεπερασμένο και κατανοητό.

Στην αριστοτελική λογική, το ὡρισμένον είναι κεντρικό στην έννοια του ορισμού (ὁρισμός), ο οποίος είναι η δήλωση της ουσίας ενός πράγματος μέσω του γένους και της διαφοροποιού παραγωγής. Ένα ὡρισμένον πράγμα είναι ένα πράγμα που μπορεί να γίνει αντικείμενο ακριβούς γνώσης και επιστημονικής ανάλυσης, καθώς έχει διακριτά χαρακτηριστικά που το ξεχωρίζουν από άλλα.

Η σημασία του επεκτείνεται και σε άλλους τομείς, όπως η γραμματική, όπου αναφέρεται σε συγκεκριμένα, προσδιορισμένα αντικείμενα ή έννοιες, σε αντίθεση με τα αόριστα. Η ακρίβεια του ορισμού είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή της ασάφειας και της σύγχυσης στη σκέψη και τον λόγο.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Το καθορισμένο, το προσδιορισμένο — Η βασική φιλοσοφική σημασία, αυτό που έχει λάβει σαφή όρια και περιεχόμενο.
2. Το πεπερασμένο, το συγκεκριμένο — Σε αντιδιαστολή με το άπειρο ή το αόριστο, αυτό που έχει συγκεκριμένη μορφή ή ποσότητα.
3. Το ορισμένο χρονικά — Μια καθορισμένη χρονική περίοδο ή στιγμή, π.χ. «ἐν ὡρισμένῳ χρόνῳ».
4. Το αποφασισμένο, το διατεταγμένο — Αυτό που έχει αποφασιστεί ή διαταχθεί, ιδίως από μια ανώτερη αρχή.
5. Το διακριτό, το σαφές — Αυτό που είναι ευδιάκριτο και σαφές στην αντίληψη ή τη σκέψη.
6. Το προκαθορισμένο, το πεπρωμένο — Στην ύστερη φιλοσοφία και θεολογία, αυτό που έχει οριστεί εκ των προτέρων, η μοίρα.
7. Το ορθώς ορισμένο — Αυτό που έχει οριστεί με ακρίβεια και ορθότητα, σύμφωνα με τους κανόνες της λογικής.

Οικογένεια Λέξεων

ὁρ- / ὁρι- (ρίζα του ὅρος, σημαίνει «όριο, καθορισμός»)

Η ρίζα ὁρ- / ὁρι- είναι θεμελιώδης για την ελληνική σκέψη, καθώς από αυτήν αναπτύχθηκε ένα πλούσιο λεξιλόγιο γύρω από την έννοια του ορίου, της διάκρισης και του καθορισμού. Αρχικά συνδεδεμένη με φυσικά σύνορα (ὅρος ως ορόσημο), η σημασία της εξελίχθηκε για να περιλάβει τον εννοιολογικό και λογικό καθορισμό. Αυτή η εξέλιξη ήταν κρίσιμη για την ανάπτυξη της φιλοσοφίας, επιτρέποντας την ακριβή διατύπωση ιδεών και την οριοθέτηση εννοιών. Κάθε μέλος της οικογένειας αυτής συμβάλλει στην κατανόηση του πώς η ελληνική γλώσσα δομεί την πραγματικότητα μέσω του ορισμού.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία χαρακτηριστικά χωρία που αναδεικνύουν τη σημασία του ὡρισμένου στη φιλοσοφία και τη θεολογία:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΩΡΙΣΜΕΝΟΝ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
• Ἀριστοτέλης — Μετὰ τὰ Φυσικά. Επιμέλεια W. D. Ross. Oxford: Clarendon Press, 1924.
• Ἀριστοτέλης — Φυσικά. Επιμέλεια W. D. Ross. Oxford: Clarendon Press, 1950.
• Plato — Sophist. Loeb Classical Library, Harvard University Press.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. University of Chicago Press, 2000.
• Kittel, G., Friedrich, G. — Theological Dictionary of the New Testament. Eerdmans, 1964-1976.
• Παύλος — Προς Ρωμαίους. Ελληνική Καινή Διαθήκη.