ΑΡΧΙΚΗ › ΛΕΞΙΚΟ › ΟΣΙΟΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ

ΘΕΟΛΟΓΙΚΕΣ

ὁσιότης πνευματική (ἡ)

ΟΣΙΟΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ

ΛΕΞΑΡΙΘΜΟΣ 1772

Η Ὁσιότης Πνευματική, μια σύνθετη έννοια που συνδυάζει την ευσέβεια και την αγιότητα με την πνευματική διάσταση, αποτελεί θεμελιώδη αρετή στη χριστιανική θεολογία. Δεν αναφέρεται απλώς στην εξωτερική τήρηση θρησκευτικών κανόνων, αλλά στην εσωτερική καθαρότητα και την ευθυγράμμιση του ανθρώπινου πνεύματος με το Θείο. Ο λεξάριθμός της (1772) υποδηλώνει μια πληρότητα και ολοκλήρωση, συνδέοντας την πνευματική ζωή με την τελειότητα.

ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ

Ορισμός

Η «ὁσιότης πνευματική» είναι ένας όρος που συνδυάζει δύο ισχυρές έννοιες της ελληνικής γλώσσας, την «ὁσιότητα» και την «πνευματικότητα», για να περιγράψει μια συγκεκριμένη μορφή αγιότητας ή ευσέβειας. Στην κλασική ελληνική, η «ὁσιότης» (από το ὅσιος) αναφερόταν στην τήρηση των θείων νόμων, στην ευλάβεια προς τους θεούς και στην εκπλήρωση των θρησκευτικών και ηθικών καθηκόντων προς το θείο και τους ανθρώπους. Ήταν η αντίθετη έννοια του «ἀνόσιος», που σήμαινε τον ασεβή ή τον παραβάτη των ιερών κανόνων.

Με την έλευση του Χριστιανισμού, η έννοια της «ὁσιότητος» εμπλουτίστηκε και απέκτησε μια βαθύτερη, εσωτερική διάσταση. Δεν περιοριζόταν πλέον στην τυπική τήρηση των νόμων, αλλά επεκτάθηκε στην καθαρότητα της καρδιάς και του νου. Η προσθήκη του επιθέτου «πνευματική» (από το πνεῦμα) τονίζει ακριβώς αυτή την εσωτερική, μη υλική φύση της αρετής. Αναφέρεται σε μια αγιότητα που πηγάζει από το Πνεύμα του Θεού και διαποτίζει όλη την ύπαρξη του ανθρώπου, όχι μόνο τις εξωτερικές του πράξεις.

Στην Καινή Διαθήκη και την πατερική γραμματεία, η «ὁσιότης πνευματική» υποδηλώνει μια κατάσταση χάριτος και αγιότητας που επιτυγχάνεται μέσω της σχέσης με το Άγιο Πνεύμα. Είναι η ευσέβεια που δεν είναι απλώς ανθρώπινο επίτευγμα, αλλά δώρο και καρπός του Πνεύματος. Συνδέεται στενά με την «δικαιοσύνη» και την «αλήθεια», όπως φαίνεται στην επιστολή προς Εφεσίους (4:24), όπου οι πιστοί καλούνται να «ἐνδύσασθαι τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κτισθέντα κατὰ Θεὸν ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας».

Επομένως, η «ὁσιότης πνευματική» περιγράφει μια ολοκληρωμένη κατάσταση ύπαρξης, όπου η ευσέβεια και η αγιότητα δεν είναι εξωτερικές επιφάνειες, αλλά εσωτερικές πραγματικότητες που διαμορφώνονται από την παρουσία και τη δράση του Θείου Πνεύματος στον άνθρωπο. Είναι η έκφραση μιας ζωής αφιερωμένης στον Θεό, με καθαρότητα προθέσεων και πράξεων, καθοδηγούμενη από την πνευματική σοφία.

Ετυμολογία

ΟΣΙΟΤΗΣ ← ὅσιος (αρχαιοελληνική ρίζα του αρχαιότερου στρώματος της γλώσσας) + ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ← πνεῦμα ← πνέω (αρχαιοελληνική ρίζα του αρχαιότερου στρώματος της γλώσσας)

Η λέξη «ὁσιότης» προέρχεται από το επίθετο «ὅσιος», του οποίου η ρίζα ανήκει στο αρχαιότερο στρώμα της ελληνικής γλώσσας, χωρίς σαφή εξωτερικές ετυμολογικές συνδέσεις. Περιγράφει αυτό που είναι καθιερωμένο από θείο νόμο, ιερό, ευσεβές. Το «πνευματική» είναι παράγωγο του «πνεῦμα», το οποίο με τη σειρά του προέρχεται από το ρήμα «πνέω» («φυσώ, αναπνέω»). Η ρίζα «πνευ-» είναι επίσης αρχαιοελληνική, δηλώνοντας την κίνηση του αέρα ή της αναπνοής.

Από τη ρίζα του «ὅσιος» προκύπτουν λέξεις όπως το ρήμα «ὁσιόω» (καθιστώ ὅσιο), το επίρρημα «ὁσίως» (με ευσέβεια) και το επίθετο «ἀνόσιος» (ανίερος, ασεβής). Από τη ρίζα του «πνεῦμα» παράγονται το ρήμα «πνέω» (φυσώ), το ουσιαστικό «πνοή» (αναπνοή, πνοή), και σύνθετα όπως «ἐμπνέω» (εμπνέω) και «ἀναπνοή» (αναπνοή). Η σύνθεση «ὁσιότης πνευματική» αποτελεί μια ενδογενή ελληνική ανάπτυξη για την έκφραση μιας σύνθετης θεολογικής έννοιας.

Οι Κύριες Σημασίες

Ευσέβεια προς το Θείο και τους ανθρώπους — Η αρχική κλασική έννοια της τήρησης των θείων και ηθικών νόμων.
Αγιότητα και καθαρότητα — Η χριστιανική επέκταση της έννοιας, που περιλαμβάνει την εσωτερική κατάσταση της ψυχής.
Συμμόρφωση με το θείο θέλημα — Η υπακοή στις εντολές του Θεού, όχι μόνο εξωτερικά αλλά και εσωτερικά.
Αρετή που πηγάζει από το Άγιο Πνεύμα — Η θεολογική σημασία της «πνευματικής» διάστασης, ως δώρο και καρπός του Πνεύματος.
Δικαιοσύνη στην αλήθεια — Σύνδεση με την αλήθεια και τη δικαιοσύνη, όπως αναφέρεται στην Καινή Διαθήκη.
Κατάσταση χάριτος — Η πνευματική κατάσταση ενός ανθρώπου που ζει εν Χριστώ και εν Πνεύματι.
Ηθική ακεραιότητα — Η αδιάφθορη ηθική στάση που χαρακτηρίζει τον ευσεβή άνθρωπο.

Οικογένεια Λέξεων

ὉΣΙ- (ρίζα του ὅσιος, σημαίνει «ιερό, ευσεβές») και ΠΝΕΥ- (ρίζα του πνέω, σημαίνει «φυσώ, αναπνέω»)

Η «ὁσιότης πνευματική» είναι μια σύνθετη έννοια που συνδυάζει δύο αρχαιοελληνικές ρίζες: την ὉΣΙ- και την ΠΝΕΥ-. Η ρίζα ὉΣΙ- εκφράζει την ιδέα του ιερού, του ευσεβούς, αυτού που είναι σύμφωνο με το θείο δίκαιο και τους παραδοσιακούς κανόνες. Από αυτήν προκύπτουν λέξεις που αφορούν την ευσέβεια, την αγιότητα και την τήρηση των θείων εντολών. Η ρίζα ΠΝΕΥ- σχετίζεται με την αναπνοή, τον άνεμο και, μεταφορικά, με την πνοή της ζωής και το πνεύμα. Η συνύπαρξη αυτών των δύο ριζών στην κεφαλική λέξη υπογραμμίζει μια αγιότητα που δεν είναι απλώς εξωτερική, αλλά εσωτερική, ζωογονημένη και καθοδηγούμενη από το πνεύμα.

ὅσιος επίθετο · λεξ. 550

Το επίθετο που σημαίνει «ιερός, ευσεβής, αγνός». Αναφέρεται σε αυτόν που τηρεί τους θείους νόμους και τις ηθικές επιταγές. Στον Πλάτωνα, στον διάλογο «Ευθύφρων», η έννοια του οσίου αποτελεί κεντρικό θέμα συζήτησης για τη φύση της ευσέβειας.

ὁσιόω ρήμα · λεξ. 1150

Σημαίνει «καθιστώ ὅσιο, αγιάζω, καθαγιάζω». Εκφράζει την ενέργεια της απόδοσης ή της απόκτησης οσιότητας. Χρησιμοποιείται σε θρησκευτικά και τελετουργικά πλαίσια, υποδηλώνοντας την πράξη της αφιέρωσης στο θείο.

ὁσίως επίρρημα · λεξ. 1280

Σημαίνει «με ευσέβεια, με αγιότητα, δικαίως». Περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο εκτελείται μια πράξη, σύμφωνα με τους θείους ή ηθικούς κανόνες. Στην αρχαία γραμματεία, συχνά συνοδεύει ρήματα που δηλώνουν συμπεριφορά ή δράση.

ἀνόσιος επίθετο · λεξ. 601

Το επίθετο που σημαίνει «ανίερος, ασεβής, παράνομος». Αποτελεί την άρνηση της οσιότητας, περιγράφοντας αυτόν που παραβιάζει τους θείους ή ηθικούς νόμους. Εμφανίζεται σε τραγωδίες και φιλοσοφικά κείμενα για να τονίσει την αντίθεση στην ευσέβεια.

πνέω ρήμα · λεξ. 935

Το αρχικό ρήμα από το οποίο προέρχεται η ρίζα ΠΝΕΥ-. Σημαίνει «φυσώ, αναπνέω». Στον Όμηρο, χρησιμοποιείται για τον άνεμο που φυσάει ή για την αναπνοή των ζωντανών όντων. Αποτελεί τη βάση για όλες τις λέξεις που σχετίζονται με την πνοή και το πνεύμα.

πνοή ἡ · ουσιαστικό · λεξ. 208

Σημαίνει «αναπνοή, πνοή, άνεμος». Αναφέρεται στην κίνηση του αέρα, είτε ως φυσική λειτουργία της αναπνοής είτε ως φυσικό φαινόμενο. Στη Γένεση (2:7) αναφέρεται η «πνοὴ ζωῆς» που έδωσε ο Θεός στον άνθρωπο.

πνεῦμα τό · ουσιαστικό · λεξ. 576

Σημαίνει «πνοή, άνεμος, πνεύμα». Από την αρχική σημασία της αναπνοής, εξελίχθηκε για να δηλώσει την άυλη ουσία, την ψυχή, και αργότερα, στη χριστιανική θεολογία, το Άγιο Πνεύμα. Είναι το ουσιαστικό από το οποίο παράγεται το επίθετο «πνευματική» της κεφαλικής λέξης.

πνευματικός επίθετο · λεξ. 1176

Σημαίνει «αυτός που ανήκει ή αναφέρεται στο πνεύμα, πνευματικός». Περιγράφει ό,τι σχετίζεται με την άυλη, εσωτερική διάσταση της ύπαρξης, σε αντιδιαστολή με το σωματικό ή το υλικό. Στην Καινή Διαθήκη, χαρακτηρίζει ό,τι προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα.

ἐμπνέω ρήμα · λεξ. 980

Σημαίνει «φυσώ μέσα, εμπνέω, εμφυσώ ζωή». Περιγράφει την ενέργεια της μετάδοσης πνοής ή πνεύματος. Στην ελληνική μυθολογία, οι Μούσες «εμπνέουν» τους ποιητές, ενώ στη χριστιανική παράδοση, ο Θεός «εμπνέει» τους προφήτες.

ἀναπνοή ἡ · ουσιαστικό · λεξ. 260

Σημαίνει «αναπνοή, ανάσα». Αναφέρεται στη φυσιολογική διαδικασία της αναπνοής. Στην ιατρική και βιολογική ορολογία, περιγράφει την ανταλλαγή αερίων. Διατηρεί την αρχική σημασία της κίνησης του αέρα που συνδέεται με τη ζωή.

Η Φιλοσοφική Διαδρομή

Η έννοια της «ὁσιότητος» έχει μια μακρά ιστορία στην ελληνική σκέψη, ενώ η προσθήκη του «πνευματική» σηματοδοτεί μια σημαντική θεολογική εξέλιξη, ιδιαίτερα με την έλευση του Χριστιανισμού.

5ος-4ος ΑΙ. Π.Χ. (Κλασική Ελλάδα)

Πλάτων, Ευθύφρων

Ο ὅσιος και η ὁσιότης αναφέρονται στην τήρηση των θείων νόμων και των εθίμων, στην ευλάβεια προς τους θεούς και τους νεκρούς. Ο Πλάτων, στον «Ευθύφρονα», εξετάζει τη φύση της οσιότητας, θέτοντας το ερώτημα αν το όσιο είναι όσιο επειδή το αγαπούν οι θεοί, ή αν οι θεοί το αγαπούν επειδή είναι όσιο.

3ος-1ος ΑΙ. Π.Χ. (Ελληνιστική Περίοδος / Μετάφραση Ο' των Εβδομήκοντα)

Μετάφραση Ο' των Εβδομήκοντα

Η λέξη ὅσιος χρησιμοποιείται ευρέως για να μεταφράσει εβραϊκούς όρους όπως «חָסִיד» (chasid), που σημαίνει «ευσεβής, πιστός», δίνοντας έμφαση στην ηθική και θρησκευτική αφοσίωση στον Θεό του Ισραήλ.

1ος ΑΙ. Μ.Χ. (Καινή Διαθήκη)

Απόστολος Παύλος, Προς Εφεσίους

Ο όρος ὁσιότης, συχνά σε συνδυασμό με τη δικαιοσύνη, αποκτά μια νέα, χριστιανή διάσταση. Στην Επιστολή προς Εφεσίους (4:24), ο Παύλος μιλά για τον «καινὸν ἄνθρωπον τὸν κτισθέντα κατὰ Θεὸν ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας», υποδηλώνοντας μια εσωτερική αναγέννηση.

2ος-4ος ΑΙ. Μ.Χ. (Πρώιμη Πατερική Γραμματεία)

Κλήμης Αλεξανδρεύς, Ωριγένης

Οι Απολογητές και οι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς και ο Ωριγένης, αναπτύσσουν περαιτέρω την έννοια, τονίζοντας την πνευματική και ηθική καθαρότητα ως προϋπόθεση για τη θέωση. Η ὁσιότης συνδέεται άρρηκτα με την εν Χριστώ ζωή.

4ος-5ος ΑΙ. Μ.Χ. (Χρυσόστομος, Καππαδόκες Πατέρες)

Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Η ὁσιότης πνευματική εδραιώνεται ως θεμελιώδης χριστιανική αρετή. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, στις ομιλίες του, ερμηνεύει την οσιότητα ως την πρακτική εφαρμογή της πίστης, μια ζωή που αντανακλά την αγάπη και τη δικαιοσύνη του Θεού, καθοδηγούμενη από το Άγιο Πνεύμα.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η σύνθετη έννοια της «ὁσιότητος πνευματικῆς» βρίσκει την πιο σαφή της έκφραση σε θεολογικά κείμενα, ιδίως στην Καινή Διαθήκη.

«καὶ ἐνδύσασθαι τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κτισθέντα κατὰ Θεὸν ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας.»

«και να ενδυθείτε τον καινό άνθρωπο, τον κτισθέντα κατά Θεόν εν δικαιοσύνη και οσιότητα της αληθείας.»

Απόστολος Παύλος, Προς Εφεσίους 4:24

«Προσευχόμεθα γὰρ περὶ ὑμῶν πάντοτε, ἵνα ὑμᾶς ἀξιώσῃ τῆς κλήσεως ὁ Θεὸς ἡμῶν καὶ πληρώσῃ πᾶσαν εὐδοκίαν ἀγαθωσύνης καὶ ἔργον πίστεως ἐν δυνάμει, ἵνα ἐνδοξασθῇ τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐν ὑμῖν, καὶ ὑμεῖς ἐν αὐτῷ, κατὰ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.»

«Προσευχόμαστε πάντοτε για εσάς, ώστε ο Θεός μας να σας αξιώσει της κλήσεως και να εκπληρώσει κάθε αγαθή ευδοκία και έργο πίστεως εν δυνάμει, για να δοξαστεί το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού σε εσάς, και εσείς σε Αυτόν, κατά τη χάρη του Θεού μας και Κυρίου Ιησού Χριστού.»

Απόστολος Παύλος, Προς Θεσσαλονικείς Β' 1:11-12

«καὶ πᾶς ὅσιος ἐν οἴκῳ Ἰακὼβ ἔσται.»

«και κάθε όσιος θα είναι στον οίκο του Ιακώβ.»

Προφήτης Αβδιού, Αβδιού 1:17 (Μετάφραση Ο' των Εβδομήκοντα)

Λεξαριθμική Ανάλυση

Ο λεξάριθμος της λέξης ΟΣΙΟΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ είναι 1772, από την πρόσθεση των τιμών των γραμμάτων:

Ο = 70

Όμικρον

Σ = 200

Σίγμα

Ι = 10

Ιώτα

Ο = 70

Όμικρον

Τ = 300

Ταυ

Η = 8

Ήτα

Σ = 200

Σίγμα

= 0

Π = 80

Πι

Ν = 50

Νι

Ε = 5

Έψιλον

Υ = 400

Ύψιλον

Μ = 40

Μι

Α = 1

Άλφα

Τ = 300

Ταυ

Ι = 10

Ιώτα

Κ = 20

Κάππα

Η = 8

Ήτα

= 1772

Σύνολο

70 + 200 + 10 + 70 + 300 + 8 + 200 + 0 + 80 + 50 + 5 + 400 + 40 + 1 + 300 + 10 + 20 + 8 = 1772

Το 1772 αναλύεται σε 1700 (εκατοντάδες) + 70 (δεκάδες) + 2 (μονάδες).

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΟΣΙΟΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ:

Μέθοδος	Αποτέλεσμα	Σημασία
Συναρίθμηση	1772	Βασικός λεξάριθμος
Αριθμολογία Δεκάδας	8	1+7+7+2 = 17 → 1+7 = 8 — Οκτάδα, ο αριθμός της αναγέννησης και της τελειότητας, ιδιαίτερα σημαντικός στη χριστιανική συμβολική.
Αριθμός Γραμμάτων	18	17 γράμματα — Δεκαεπτάδα, ο αριθμός της νίκης και της πνευματικής ολοκλήρωσης (10+7), συχνά συνδεδεμένος με την υπέρβαση.
Αθροιστική	2/70/1700	Μονάδες 2 · Δεκάδες 70 · Εκατοντάδες 1700
Περιττός/Ζυγός	Ζυγός	Θηλυκή δύναμη
Αριστερό/Δεξί Χέρι	Δεξί	Θεϊκό πεδίο (≥100)
Πηλίκον	—	Συγκριτική μέθοδος
Νοταρικόν	Ο-Σ-Ι-Ο-Τ-Η-Σ Π-Ν-Ε-Υ-Μ-Α-Τ-Ι-Κ-Η	Ορθὴ Σκέψις Ἱερὰ Ὁμολογία Τελειότης Ἡθῶν Σωτηρία Πνεύματος Νήψις Ἐν Χριστῷ Ὑπακοή Μυστική Ἀλήθεια Τιμή Ἰησοῦ Κυρίου Ἡμών
Γραμματικές Ομάδες	9Φ · 0Η · 8Α	9 φωνήεντα, 0 δίφθογγοι, 8 σύμφωνα.
Παλινδρομικά	Όχι
Ονοματομαντεία	—	Συγκριτική
Σφαίρα Δημοκρίτου	—	Μαντική με σεληνιακή ημέρα
Ζωδιακή Ισοψηφία	Ερμής ☿ / Τοξότης ♐	1772 mod 7 = 1 · 1772 mod 12 = 8

Ισόψηφες Λέξεις (1772)

Λέξεις από το λεξικό Liddell-Scott-Jones με τον ίδιο λεξάριθμο (1772) με την «Ὁσιότητα Πνευματική», αναδεικνύοντας την αριθμητική πολυπλοκότητα της ελληνικής γλώσσας:

ἀποσφραγίζω

το ρήμα «αποσφραγίζω» σημαίνει «σφραγίζω εντελώς, κλείνω ερμητικά». Η ισοψηφία με την «ὁσιότητα πνευματική» μπορεί να υποδηλώνει την ιδέα της «σφράγισης» της ψυχής από το Πνεύμα, καθιστώντας την άθικτη και αγνή.

παράπτωσις

το ουσιαστικό «παράπτωσις» σημαίνει «παρέκκλιση, σφάλμα, παράβαση». Η αριθμητική του σύνδεση με την «ὁσιότητα πνευματική» μπορεί να λειτουργήσει ως αντίθεση, τονίζοντας την ανάγκη για πνευματική εγρήγορση έναντι της πτώσης.

συνετίζω

το ρήμα «συνετίζω» σημαίνει «κάνω κάποιον συνετό, διδάσκω, συμβουλεύω». Η ισοψηφία του με την κεφαλική λέξη υπογραμμίζει τη σύνδεση της πνευματικής οσιότητας με τη σοφία και τη διδασκαλία που προέρχεται από το Πνεύμα.

ὑποβιβλιοθηκοφύλαξ

ο «υποβιβλιοθηκοφύλαξ» είναι ο «υπο-βιβλιοθηκάριος». Αυτή η ισοψηφία, αν και φαινομενικά άσχετη, αναδεικνύει την απρόβλεπτη φύση της ισοψηφίας, όπου μια βαθιά θεολογική έννοια μπορεί να μοιράζεται τον ίδιο αριθμό με έναν κοσμικό, σύνθετο τίτλο.

ναυκληροκυβερνήτης

ο «ναυκληροκυβερνήτης» είναι ο «πλοιοκτήτης και κυβερνήτης». Η πολυπλοκότητα αυτού του όρου, που συνδυάζει δύο ρόλους, αντικατοπτρίζει τη σύνθετη φύση της «ὁσιότητος πνευματικῆς» ως συνδυασμού ευσέβειας και πνευματικής καθοδήγησης.

ἀπροφύλακτος

το επίθετο «ἀπροφύλακτος» σημαίνει «αφύλακτος, απροετοίμαστος». Η ισοψηφία του με την «ὁσιότητα πνευματική» μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι η πνευματική ζωή απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση και προφύλαξη από τους πνευματικούς κινδύνους.

Στο λεξικό LSJ υπάρχουν συνολικά 29 λέξεις με λεξάριθμο 1772. Για τον πλήρη κατάλογο και AI σημασιολογικό φιλτράρισμα, δες το διαδραστικό εργαλείο.

Πηγές & Βιβλιογραφία

Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2000.
Πλάτων — Ευθύφρων.
Απόστολος Παύλος — Προς Εφεσίους.
Απόστολος Παύλος — Προς Θεσσαλονικείς Β'.
Μετάφραση των Εβδομήκοντα — Παλαιά Διαθήκη.
Ιωάννης ο Χρυσόστομος — Ομιλίες.
Lampe, G. W. H. — A Patristic Greek Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1961.

Εξερεύνησε τη λέξη στο διαδραστικό εργαλείο

AI φιλτράρισμα ισόψηφων + όλες οι μέθοδοι ενεργές

ΑΝΟΙΞΕ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ →

← Όλες οι λέξεις