ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, ο παράκλητος είναι αρχικά «αυτός που καλείται στο πλευρό κάποιου», «συνήγορος» ή «βοηθός» σε νομικές υποθέσεις. Η λέξη προέρχεται από το ρήμα παρακαλέω, που σημαίνει «καλώ κοντά μου», «παρακαλώ», «ενθαρρύνω». Στην κλασική ελληνική, η χρήση του ήταν κυρίως κοσμική, αναφερόμενη σε έναν νομικό σύμβουλο ή έναν υποστηρικτή.

Η σημασία του παράκλητου διευρύνθηκε σημαντικά στην ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο, αποκτώντας πιο γενικές έννοιες «παρηγορητή» ή «συμβούλου». Ωστόσο, η πιο καθοριστική εξέλιξη της λέξης συνέβη στην Καινή Διαθήκη, ιδίως στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, όπου ο Ιησούς αναφέρεται στον Παράκλητο ως το Άγιο Πνεύμα, τον «άλλον Παράκλητο» που θα στείλει στους μαθητές του μετά την αναχώρησή του.

Σε αυτό το θεολογικό πλαίσιο, ο Παράκλητος δεν είναι απλώς ένας νομικός συνήγορος, αλλά ένας θείος βοηθός, διδάσκαλος, παρηγορητής και υπενθυμιστής της αλήθειας. Η λειτουργία του είναι να ενδυναμώνει τους πιστούς, να τους καθοδηγεί και να τους στηρίζει. Η λέξη απέκτησε έτσι μια μοναδική και κεντρική θέση στη χριστιανική δογματική, εκφράζοντας την παρουσία και τη δράση του Αγίου Πνεύματος στον κόσμο.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Νομικός συνήγορος, υπερασπιστής — Στην κλασική ελληνική, αυτός που καλείται να υπερασπιστεί κάποιον στο δικαστήριο.
2. Βοηθός, υποστηρικτής — Γενικότερη σημασία κάποιου που παρέχει βοήθεια ή υποστήριξη.
3. Παρηγορητής, σύμβουλος — Στην ελληνιστική περίοδο, κάποιος που προσφέρει παρηγοριά ή συμβουλές.
4. Το Άγιο Πνεύμα (στο Κατά Ιωάννην) — Ο θείος βοηθός, διδάσκαλος και παρηγορητής που στέλνεται από τον Ιησού στους μαθητές του.
5. Ο Ιησούς Χριστός (στην Α' Ιωάννου) — Ο μεσίτης και συνήγορος των πιστών ενώπιον του Πατρός.
6. Ενθαρρυντής, προτρέπων — Αυτός που ενθαρρύνει ή προτρέπει σε μια ενέργεια.

Οικογένεια Λέξεων

καλ-/κλη- (ρίζα του ρήματος καλέω, σημαίνει «καλώ, προσκαλώ»)

Η ρίζα καλ-/κλη- είναι μια από τις θεμελιώδεις ρίζες της αρχαίας ελληνικής, εκφράζοντας την πράξη της «κλήσης» ή της «πρόσκλησης». Από αυτή τη ρίζα αναπτύχθηκε μια πλούσια οικογένεια λέξεων που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα εννοιών, από την απλή ονομασία και την πρόσκληση σε ένα συμπόσιο, μέχρι την επίσημη σύγκληση μιας συνέλευσης ή την πνευματική κλήση. Οι προθέσεις εμπλουτίζουν τη σημασία, προσδίδοντας αποχρώσεις όπως «καλώ έξω» (ἐκ-καλέω), «καλώ μαζί» (συγ-καλέω) ή «καλώ κοντά» (παρα-καλέω), όπως στην περίπτωση του Παρακλήτου.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τα πιο εμβληματικά χωρία που αναφέρονται στον Παράκλητο βρίσκονται στην Καινή Διαθήκη, καθορίζοντας τη θεολογική του σημασία.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a revised supplement. Oxford: Clarendon Press, 1996.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature (BDAG). 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2000.
• Demosthenes — On the Crown. Edited by W. W. Goodwin. Cambridge: Harvard University Press, 1901.
• Kittel, G., Friedrich, G. — Theological Dictionary of the New Testament (TDNT). Translated by G. W. Bromiley. Grand Rapids, MI: Eerdmans, 1964-1976.
• Brown, R. E. — The Gospel According to John (I-XII) and The Gospel According to John (XIII-XXI). Anchor Yale Bible Commentaries. New Haven: Yale University Press, 1966, 1970.
• Barrett, C. K. — The Gospel According to St John. 2nd ed. London: SPCK, 1978.
• Wallace, D. B. — Greek Grammar Beyond the Basics: An Exegetical Syntax of the New Testament. Grand Rapids, MI: Zondervan, 1996.