ΠΡΟΑΓΩΓΗ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η προαγωγή (ἡ) σημαίνει αρχικά «το να οδηγείς προς τα εμπρός», «το να φέρνεις μπροστά». Αυτή η βασική σημασία επεκτείνεται σε διάφορους τομείς της αρχαίας ελληνικής ζωής και σκέψης. Μπορεί να αναφέρεται σε μια φυσική κίνηση, όπως το να οδηγείς ζώα ή ανθρώπους προς μια κατεύθυνση, ή το να φέρνεις κάτι σε δημόσια θέα.

Στον πολιτικό και κοινωνικό βίο, η προαγωγή αποκτά τη σημασία της «ανόδου σε αξίωμα», της «προώθησης» ή της «προαγωγής» σε μια ανώτερη θέση ή τιμή. Αυτή η χρήση είναι ιδιαίτερα συχνή σε κείμενα που αφορούν τη διοίκηση, τον στρατό και την πολιτική, όπου η εξέλιξη στην ιεραρχία ήταν κρίσιμη για την κοινωνική αναγνώριση και την άσκηση εξουσίας. Η λέξη υποδηλώνει την επιτυχή πορεία προς τα εμπρός, την επίτευξη ενός στόχου ανόδου.

Επιπλέον, η προαγωγή μπορεί να έχει μια πιο αφηρημένη ή ακόμα και αρνητική χροιά, σημαίνοντας «υποκίνηση», «παρακίνηση» ή «ενθάρρυνση» μιας πράξης, συχνά με την έννοια της προτροπής σε κάτι επιβλαβές ή παράνομο. Για παράδειγμα, η προαγωγή μιας στάσης ή μιας συνωμοσίας. Αυτή η διφορούμενη φύση της λέξης υπογραμμίζει την ικανότητά της να περιγράφει τόσο την εποικοδομητική πρόοδο όσο και την καταστροφική υποκίνηση, ανάλογα με το συγκείμενο.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Φυσική οδήγηση προς τα εμπρός, μεταφορά — Η πράξη του να οδηγείς ή να φέρνεις κάτι ή κάποιον μπροστά, σε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση ή σε δημόσια θέα.
2. Πρόοδος, εξέλιξη — Η γενική έννοια της προόδου, της ανάπτυξης ή της βελτίωσης σε οποιονδήποτε τομέα.
3. Άνοδος σε αξίωμα, προώθηση — Η επίσημη αναβάθμιση σε υψηλότερη θέση, βαθμό ή τιμή, ιδιαίτερα στον πολιτικό, στρατιωτικό ή διοικητικό τομέα.
4. Υποκίνηση, παρακίνηση, ενθάρρυνση — Η πράξη του να ωθείς ή να προτρέπεις κάποιον να κάνει κάτι, συχνά με αρνητική χροιά (π.χ. προαγωγή στάσης).
5. Παραγωγή, δημιουργία — Η διαδικασία του να φέρνεις κάτι σε ύπαρξη, να το παράγεις (π.χ. προϊόντα, έργα).
6. Πομπή, δημόσια εμφάνιση — Η πράξη του να εμφανίζεσαι δημόσια ή να συμμετέχεις σε μια πομπή.
7. Προαγωγή σε ανήθικες πράξεις (μεταγενέστερα) — Στη μεταγενέστερη ελληνική, η έννοια της υποκίνησης σε πορνεία ή άλλες ανήθικες πράξεις.

Οικογένεια Λέξεων

ἀγ- / ἄγω (ρίζα του ρήματος ἄγω, σημαίνει «οδηγώ, φέρω, άγω»)

Η ρίζα ἀγ- ή ἄγω είναι μία από τις πιο θεμελιώδεις και παραγωγικές στην αρχαία ελληνική γλώσσα, ανήκουσα στο αρχαιότερο στρώμα της. Η πρωταρχική της σημασία είναι «οδηγώ, φέρω, άγω», περιγράφοντας την κίνηση ενός όντος ή αντικειμένου από ένα σημείο σε ένα άλλο. Από αυτή τη βασική έννοια, αναπτύχθηκαν πλήθος σύνθετων λέξεων και παραγώγων που περιγράφουν κάθε είδους καθοδήγηση, μεταφορά, αλλά και αφηρημένες έννοιες όπως η εκπαίδευση, ο αγώνας και η πολιτική ηγεσία. Η ευελιξία της ρίζας να συνδυάζεται με προθέσεις της επέτρεψε να εκφράσει λεπτές αποχρώσεις της κίνησης και της επιρροής.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία χαρακτηριστικά χωρία από την αρχαία γραμματεία αναδεικνύουν την ποικιλία των χρήσεων της λέξης προαγωγή.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΠΡΟΑΓΩΓΗ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
• Θουκυδίδης — Ιστορίαι.
• Δημοσθένης — Προς Λεπτίνην.
• Πλάτων — Νόμοι.
• Montanari, F. — GEI: Grande Dizionario Greco-Italiano. Torino: Loescher, 2013.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2000.