ΠΡΟΒΟΥΛΕΥΜΑ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, το προβούλευμα (προβούλευμα, τό) είναι η «προκαταρκτική σκέψη, σχέδιο, πρόταση». Στην κλασική Αθήνα, ο όρος είχε μια κεντρική σημασία στην πολιτική ζωή, αναφερόμενος στην προκαταρκτική απόφαση ή πρόταση που διαμορφωνόταν από τη Βουλή των Πεντακοσίων (Βουλή) πριν υποβληθεί στην Εκκλησία του Δήμου για τελική έγκριση.

Η διαδικασία αυτή ήταν θεμελιώδης για τη λειτουργία της αθηναϊκής δημοκρατίας, διασφαλίζοντας ότι όλα τα θέματα που έφταναν ενώπιον του συνόλου των πολιτών είχαν προηγουμένως εξεταστεί, συζητηθεί και διατυπωθεί από ένα εκλεγμένο σώμα. Το προβούλευμα δεν ήταν απλώς μια εισήγηση, αλλά ένα επίσημο προσχέδιο ψηφίσματος, το οποίο ο Δήμος μπορούσε είτε να εγκρίνει αυτούσιο, είτε να απορρίψει, είτε να τροποποιήσει.

Πέρα από την τεχνική πολιτική του σημασία, η λέξη υποδηλώνει γενικότερα την πράξη της προνοητικής σκέψης και του σχεδιασμού. Περιγράφει κάθε ενέργεια ή απόφαση που λαμβάνεται μετά από προσεκτική διαβούλευση και μελέτη, σε αντιδιαστολή με την αυθόρμητη ή απρομελέτητη δράση. Η έννοια της «πρόβουλης» σκέψης είναι κεντρική στην αρχαία ελληνική πολιτική φιλοσοφία, όπου η ορθή διακυβέρνηση βασίζεται στην ορθολογική πρόβλεψη και τον προσεκτικό σχεδιασμό.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Προκαταρκτική σκέψη, σχέδιο — Η αρχική, γενική σημασία της λέξης, που αναφέρεται σε κάθε σκέψη ή σχέδιο που γίνεται εκ των προτέρων.
2. Πρόταση, προσχέδιο ψηφίσματος — Στην αθηναϊκή δημοκρατία, η επίσημη πρόταση που διατυπώνεται από τη Βουλή των Πεντακοσίων.
3. Απόφαση της Βουλής — Το τελικό κείμενο που προκύπτει από τις διαβουλεύσεις της Βουλής και υποβάλλεται στην Εκκλησία του Δήμου.
4. Προμελετημένη ενέργεια, πρόθεση — Ευρύτερα, κάθε ενέργεια που γίνεται με πρόθεση και μετά από σκέψη, όχι αυθόρμητα.
5. Συμβουλευτική πράξη — Η πράξη της παροχής ή λήψης συμβουλών πριν από μια σημαντική απόφαση.
6. Προετοιμασία για πόλεμο ή άμυνα — Σε στρατιωτικό πλαίσιο, ο προκαταρκτικός σχεδιασμός στρατηγικών κινήσεων.

Οικογένεια Λέξεων

βουλ- (ρίζα του ρήματος βούλομαι, σημαίνει «θέλω, σκέφτομαι, συμβουλεύομαι»)

Η ρίζα βουλ- είναι θεμελιώδης στην ελληνική γλώσσα, εκφράζοντας την έννοια της βούλησης, της σκέψης, της διαβούλευσης και της απόφασης. Από αυτή τη ρίζα προέρχονται λέξεις που περιγράφουν τόσο την εσωτερική νοητική διεργασία όσο και τους θεσμούς που την υλοποιούν σε συλλογικό επίπεδο. Η προσθήκη της πρόθεσης προ- («πριν, εκ των προτέρων») σε πολλά παράγωγα, όπως το προβούλευμα, τονίζει την προνοητική και προκαταρκτική φύση της σκέψης και της δράσης, καθιστώντας την οικογένεια αυτή κεντρική για την κατανόηση της αρχαίας ελληνικής πολιτικής και ηθικής φιλοσοφίας.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία χαρακτηριστικά χωρία από την κλασική γραμματεία που αναδεικνύουν τη χρήση του προβουλεύματος:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΠΡΟΒΟΥΛΕΥΜΑ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
• Αριστοτέλης — Αθηναίων Πολιτεία. Επιμέλεια P. J. Rhodes. Oxford: Clarendon Press, 1981.
• Δημοσθένης — Λόγοι. Επιμέλεια S. Usher. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1974 (Loeb Classical Library).
• Ξενοφών — Ελληνικά. Επιμέλεια Carleton L. Brownson. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1918 (Loeb Classical Library).
• Hansen, M. H. — The Athenian Democracy in the Age of Demosthenes. Oxford: Blackwell, 1991.
• Rhodes, P. J. — The Athenian Boule. Oxford: Clarendon Press, 1972.
• Ostwald, M. — From Popular Sovereignty to the Sovereignty of Law: Law, Society, and Politics in Fifth-Century Athens. Berkeley: University of California Press, 1986.