ΠΡΟΣΦΟΡΑ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η προσφορά (προσφορά, ἡ) σημαίνει αρχικά «η πράξη του φέρνω προς», «η προσκόμιση». Στην κλασική ελληνική, χρησιμοποιείται για την προσκόμιση αγαθών, τροφίμων ή άλλων αντικειμένων σε κάποιον, συχνά ως δώρο ή συνεισφορά. Η σημασία της επεκτείνεται γρήγορα στην ιδέα της «προσφοράς» με την ευρύτερη έννοια, δηλαδή οτιδήποτε προσφέρεται ή παρέχεται.

Στο πλαίσιο της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, η προσφορά αποκτά τελετουργικό χαρακτήρα, αναφερόμενη σε δώρα προς τους θεούς, όπως θυσίες ζώων, σπονδές, ή αναθήματα. Αυτές οι προσφορές ήταν ζωτικής σημασίας για την επικοινωνία με το θείο και την εξασφάλιση της εύνοιάς του. Η λέξη υποδηλώνει την κίνηση από τον άνθρωπο προς το θείο, μια πράξη αφοσίωσης και ευλάβειας.

Με την έλευση του Χριστιανισμού, η προσφορά αποκτά κεντρική θεολογική σημασία. Στην Καινή Διαθήκη και την πατερική γραμματεία, αναφέρεται συχνά στην προσφορά του Χριστού ως θυσία για την σωτηρία της ανθρωπότητας (π.χ. Εβρ. 10:10). Επιπλέον, γίνεται ο τεχνικός όρος για την Ευχαριστία, την «αναίμακτη θυσία» που προσφέρεται από τους πιστούς και τον κλήρο, όπου ο άρτος και ο οίνος μετατρέπονται σε Σώμα και Αίμα Χριστού. Η προσφορά εδώ είναι τόσο η πράξη της προσκόμισης των δώρων όσο και τα ίδια τα δώρα.

Συνεπώς, η προσφορά εξελίσσεται από μια κοσμική πράξη προσκόμισης σε μια ιερή τελετουργία, που συμβολίζει την αφοσίωση, τη θυσία και την κοινωνία με το θείο, καθιστώντας την έναν ακρογωνιαίο λίθο της χριστιανικής λατρείας και δογματικής.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Προσκόμιση, παράδοση — Η πράξη του φέρνω κάτι σε κάποιον ή κάπου, η παρουσίαση. (Πλάτων, «Πολιτεία»)
2. Δώρο, αφιέρωμα — Οτιδήποτε προσφέρεται ως δώρο ή αφιέρωμα, ιδίως σε θεούς ή ανώτερες αρχές. (Ξενοφών, «Κύρου Παιδεία»)
3. Θυσία, οβλάτα — Ειδικότερα, η τελετουργική προσφορά ζώων ή άλλων αγαθών στο πλαίσιο της λατρείας. (Παλαιά Διαθήκη, «Λευιτικόν»)
4. Συνεισφορά, προμήθεια — Η παροχή αγαθών ή υπηρεσιών, η συμβολή σε ένα κοινό σκοπό. (Θουκυδίδης, «Ιστορίαι»)
5. Πρόταση, υπόδειξη — Η διατύπωση μιας ιδέας, μιας λύσης ή μιας συμφωνίας. (Δημοσθένης, «Περί Στεφάνου»)
6. Ευχαριστιακή προσφορά — Στη χριστιανική λατρεία, ο άρτος και ο οίνος που προσφέρονται στην Θεία Λειτουργία και μετατρέπονται σε Σώμα και Αίμα Χριστού. (Καινή Διαθήκη, «Προς Εβραίους»)

Οικογένεια Λέξεων

φέρ- (ρίζα του φέρω, σημαίνει «μεταφέρω, φέρνω»)

Η ρίζα φερ- αποτελεί τη βάση μιας εκτεταμένης οικογένειας λέξεων στην ελληνική, όλες περιστρεφόμενες γύρω από την κεντρική έννοια της μεταφοράς, της προσκόμισης ή της παραγωγής. Η προσθήκη προθέσεων, όπως το προς-, ανα-, δια-, δίνει συγκεκριμένες αποχρώσεις στην αρχική σημασία, περιγράφοντας την κατεύθυνση, τον τρόπο ή το αποτέλεσμα της μεταφοράς. Από την απλή πράξη του «φέρνω» έως τις πιο σύνθετες έννοιες της προσφοράς, της θυσίας ή της διαφοράς, η ρίζα αυτή δείχνει την ευελιξία της ελληνικής γλώσσας να δημιουργεί πλούσιο λεξιλόγιο από μια θεμελιώδη ιδέα.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία χαρακτηριστικά χωρία που αναδεικνύουν την εξέλιξη της σημασίας της προσφοράς:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΠΡΟΣΦΟΡΑ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Clarendon Press, 9η έκδοση, 1940.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. University of Chicago Press, 3η έκδοση, 2000.
• Lampe, G. W. H. — A Patristic Greek Lexicon. Clarendon Press, 1961.
• Pape, W. — Handwörterbuch der griechischen Sprache. Braunschweig, 1884.
• Frisk, H. — Griechisches Etymologisches Wörterbuch. Carl Winter Universitätsverlag, 1960.
• Kittel, G., Friedrich, G. — Theological Dictionary of the New Testament. Eerdmans, 1964-1976.
• Septuaginta — Vetus Testamentum Graecum Auctoritate Academiae Scientiarum Gottingensis editum. Vandenhoeck & Ruprecht, 1931-2006.
• Novum Testamentum Graece — Nestle-Aland, 28η έκδοση. Deutsche Bibelgesellschaft, 2012.