ΣΑΡΞ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η σάρξ είναι πρωτίστως «το κρέας, η σάρκα» τόσο των ζώων όσο και του ανθρώπου. Στην κλασική ελληνική, η χρήση της είναι συχνά ανατομική ή βιολογική, αναφερόμενη στο μαλακό μέρος του σώματος, σε αντίθεση με τα οστά ή τα όργανα. Ο Ιπποκράτης και οι μεταγενέστεροι ιατροί τη χρησιμοποιούν για να περιγράψουν τους μυς, τους ιστούς και τις σωματικές ουσίες.

Πέρα από την κυριολεκτική της σημασία, η σάρξ απέκτησε μεταφορικές και φιλοσοφικές διαστάσεις. Μπορεί να δηλώσει το ανθρώπινο σώμα εν γένει, ως φορέα ζωής και θνητότητας. Στην ελληνιστική περίοδο και ιδίως στην μετάφραση των Εβδομήκοντα, η σάρξ χρησιμοποιείται για να αποδώσει την εβραϊκή λέξη «basar», που αναφέρεται στην ανθρώπινη φύση ως αδύναμη και θνητή, σε αντίθεση με τον Θεό.

Στην Καινή Διαθήκη, και ιδιαίτερα στα γραπτά του Αποστόλου Παύλου, η σάρξ αποκτά μια ισχυρή θεολογική σημασία, συχνά σε αντιδιαστολή με το πνεῦμα. Εδώ δεν αναφέρεται απλώς στο φυσικό σώμα, αλλά στην ανθρώπινη φύση που είναι επιρρεπής στην αμαρτία, στην κοσμική νοοτροπία και στην απομάκρυνση από τον Θεό. Ωστόσο, η σάρξ δεν είναι εγγενώς κακή, καθώς ο Χριστός «σάρξ ἐγένετο», υποδηλώνοντας την ενσάρκωση του Θείου Λόγου στην ανθρώπινη ύλη.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Το κρέας ζώων, βρώσιμη σάρκα — Η αρχική και πιο κυριολεκτική σημασία, αναφερόμενη στο κρέας ως τροφή ή ως μέρος του σώματος ενός ζώου.
2. Ανθρώπινο σώμα, φυσική υπόσταση — Το σώμα του ανθρώπου ή οποιουδήποτε ζωντανού όντος, σε αντίθεση με το πνεύμα ή την ψυχή.
3. Η ανθρώπινη φύση, θνητότητα — Μεταφορική χρήση που υπογραμμίζει την αδυναμία, την παροδικότητα και τη θνητή φύση του ανθρώπου, όπως στην Παλαιά Διαθήκη (Εβδομήκοντα).
4. Συγγένεια εξ αίματος, οικογενειακοί δεσμοί — Η έννοια της «μίας σάρκας» που δηλώνει την στενή ένωση, ιδίως μεταξύ συζύγων (Γένεσις 2:24) ή την κοινή καταγωγή.
5. Σαρκική φύση, κοσμική διάθεση — Στη θεολογία του Παύλου, η ανθρώπινη φύση που είναι υποταγμένη στις επιθυμίες και τις αμαρτίες, σε αντίθεση με την πνευματική ζωή.
6. Μυς, σάρκα (ανατομική) — Ειδικότερη ιατρική χρήση για τους μυς και τους μαλακούς ιστούς του σώματος, όπως στον Ιπποκράτη.
7. Σάρκα φρούτου, πολτός — Η μαλακή, εδώδιμη ουσία ενός καρπού, σε αντίθεση με τον φλοιό ή τον πυρήνα.

Οικογένεια Λέξεων

σαρκ- (ρίζα της σάρκας, σημαίνει «κρέας, σώμα»)

Η ρίζα σαρκ- είναι αρχαία, αναφερόμενη πρωτίστως στο κρέας, τη σάρκα και, κατ' επέκταση, στο φυσικό σώμα. Δημιουργεί μια οικογένεια λέξεων που περιγράφουν την κατάσταση του να είναι κανείς σαρκώδης, την πράξη του να γίνεται σάρκα, ή πράγματα που σχετίζονται με τη σάρκα. Το σημασιολογικό της εύρος εκτείνεται από το καθαρά ανατομικό έως το μεταφορικό, ιδίως στην ύστερη ελληνική, όπου αντιπαρατίθεται με το πνευματικό. Κάθε μέλος της οικογένειας αναδεικνύει μια διαφορετική πτυχή αυτής της θεμελιώδους έννοιας.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η σάρξ, ως κεντρική έννοια, εμφανίζεται σε σημαντικά χωρία που αναδεικνύουν τις ποικίλες σημασίες της, από την ομηρική περιγραφή της μάχης μέχρι τη θεολογική της κορύφωση.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΣΑΡΞ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
• Bauer, Walter, Arndt, William F., Gingrich, F. Wilbur, Danker, Frederick W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2000.
• Plato — Phaedo.
• Homer — Iliad.
• Hippocrates — On the Nature of Man.
• Paul the Apostle — Epistle to the Romans.
• John the Apostle — Gospel of John.
• Brown, Colin (ed.) — The New International Dictionary of New Testament Theology and Exegesis. Grand Rapids: Zondervan, 1975-1985.