ΣΧΟΛΗ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η σχολή είναι αρχικά «ελεύθερος χρόνος, ανάπαυση από την εργασία, αργία». Αυτή η πρωταρχική σημασία είναι κρίσιμη για την κατανόηση της μετέπειτα εξέλιξής της. Στην κλασική Αθήνα, η σχολή δεν ήταν απλώς η απουσία εργασίας, αλλά ο ποιοτικός χρόνος που αφιερωνόταν σε πνευματικές, φιλοσοφικές ή καλλιτεχνικές δραστηριότητες, απαραίτητος για τον ελεύθερο πολίτη.

Με την πάροδο του χρόνου, η έννοια της σχολής μετατοπίστηκε από τον «ελεύθερο χρόνο» στον «τόπο» όπου αυτός ο χρόνος περνούσε. Έτσι, η σχολή έγινε ο χώρος των φιλοσοφικών συζητήσεων, όπως η Ακαδημία του Πλάτωνα ή το Λύκειο του Αριστοτέλη. Από εκεί, η σημασία της επεκτάθηκε για να περιλάβει τη διδασκαλία, το μάθημα, και τελικά το ίδιο το εκπαιδευτικό ίδρυμα, το «σχολείο» με τη σύγχρονη έννοια.

Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει την αξία που απέδιδε ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός στην πνευματική καλλιέργεια και την παιδεία, ως καρπό του ελεύθερου χρόνου. Η σχολή, λοιπόν, δεν ήταν πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση για την ανάπτυξη της σκέψης, της φιλοσοφίας και της επιστήμης.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Ελεύθερος χρόνος, ανάπαυση από την εργασία — Η πρωταρχική σημασία, ο χρόνος που δεν αφιερώνεται σε εργασία ή υποχρεώσεις, αλλά σε πνευματικές ή ψυχαγωγικές δραστηριότητες.
2. Αργία, αδράνεια, παύση — Η κατάσταση της μη εργασίας, της απραξίας, συχνά με την έννοια της ανάπαυσης ή της διακοπής.
3. Τόπος όπου περνά κανείς τον ελεύθερο χρόνο του — Δημόσιος χώρος για περίπατο, συζήτηση ή πνευματική ενασχόληση, όπως οι περίπατοι ή τα γυμνάσια.
4. Τόπος φιλοσοφικής συζήτησης, σχολή φιλοσόφων — Το κέντρο όπου συγκεντρώνονταν φιλόσοφοι και μαθητές για διδασκαλία και διάλογο (π.χ. η Ακαδημία του Πλάτωνα, το Λύκειο του Αριστοτέλη).
5. Διδασκαλία, μάθημα, διάλεξη — Το περιεχόμενο της πνευματικής δραστηριότητας που λάμβανε χώρα στη σχολή, η πράξη της εκπαίδευσης.
6. Σχολείο, εκπαιδευτικό ίδρυμα — Η σύγχρονη έννοια του σχολείου, ως οργανωμένος χώρος μάθησης για παιδιά και νέους.
7. Σχολή σκέψης, δόγμα — Ένα σύνολο ιδεών ή αρχών που ακολουθεί μια ομάδα διανοουμένων, μια φιλοσοφική ή επιστημονική παράδοση.
8. Σχολή τέχνης ή επιστήμης — Μια συγκεκριμένη προσέγγιση ή τεχνική σε έναν τομέα, που διδάσκεται και ακολουθείται από μια ομάδα καλλιτεχνών ή επιστημόνων.

Οικογένεια Λέξεων

σχολ- (ρίζα του ἔχω, σημαίνει «κρατώ, έχω, συγκρατώ»)

Η ρίζα σχολ- παράγει μια οικογένεια λέξεων που αρχικά περιστρέφονται γύρω από την έννοια της παύσης ή της αποχής από την εργασία, οδηγώντας στον «ελεύθερο χρόνο». Από αυτή την πρωταρχική σημασία, η οικογένεια επεκτείνεται για να περιλάβει τους χώρους και τις δραστηριότητες που συνδέονται με αυτόν τον ελεύθερο χρόνο, δηλαδή τη μάθηση, τη φιλοσοφία και την εκπαίδευση. Κάθε μέλος της οικογένειας αναδεικνύει μια διαφορετική πτυχή αυτής της σημασιολογικής εξέλιξης, από την κατάσταση της ανάπαυσης μέχρι τον θεσμό του σχολείου και την πρακτική του σχολιασμού.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία χαρακτηριστικά χωρία αναδεικνύουν την ποικιλία των σημασιών της σχολής στην αρχαία γραμματεία:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΣΧΟΛΗ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a Revised Supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Πλάτων — Φαίδρος, επιμέλεια J. Burnet, Oxford University Press, 1901.
• Αριστοτέλης — Ηθικά Νικομάχεια, επιμέλεια I. Bywater, Oxford University Press, 1894.
• Ξενοφών — Απομνημονεύματα, επιμέλεια E. C. Marchant, Oxford University Press, 1921.
• Jaeger, Werner — Paideia: The Ideals of Greek Culture. Oxford University Press, 1939-1944.
• Diels, H. & Kranz, W. — Die Fragmente der Vorsokratiker. Weidmannsche Buchhandlung, 1951.