ΣΥΣΤΑΣΙΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η σύστασις είναι αρχικά «συνάθροιση, συνένωση, συγκρότηση». Προέρχεται από την πρόθεση σύν- («μαζί») και το ρήμα ἵστημι («στέκομαι, στήνω»). Αν και δεν είναι ιδιαίτερα συχνή στην πρώιμη ελληνική γραμματεία, απέκτησε σημαντικό φιλοσοφικό βάρος από την Κλασική περίοδο και μετά.

Στον Πλάτωνα, η σύστασις αναφέρεται στη «σύσταση» ή «οργάνωση» της ψυχής (π.χ. στην «Πολιτεία») και της πολιτείας, υποδηλώνοντας την εσωτερική διάταξη των μερών της. Ο Αριστοτέλης την χρησιμοποιεί παρόμοια για να περιγράψει τη «σύνθεση» των πραγμάτων από τα συστατικά τους στοιχεία ή τη δομή των επιχειρημάτων στη λογική.

Για τους Στωϊκούς, η σύστασις έγινε κεντρικός όρος, συχνά χρησιμοποιούμενος για να περιγράψει τη «φυσική σύσταση» ή «συγκρότηση» ενός ζωντανού όντος (κράσις καὶ σύστασις) και, κατ’ επέκταση, του κόσμου. Υποδηλώνει μια εγγενή, τακτοποιημένη διάταξη που καθορίζει τη φύση της οντότητας.

Πέρα από τις βασικές φιλοσοφικές της χρήσεις, η σύστασις έφερε και πιο κοσμικές σημασίες, όπως «σύσταση» ή «εισαγωγή» (π.χ. στον Ξενοφώντα), «συμφωνία» ή «συνθήκη» (Πολύβιος), ακόμα και «απόδειξη» ή «τεκμηρίωση» σε ρητορικά πλαίσια.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Συνάθροιση, συνένωση, συγκρότηση — Η πράξη του να στέκονται πολλά πράγματα μαζί, σχηματίζοντας ένα σύνολο.
2. Σύνθεση, δομή, σύστημα — Η εσωτερική οργάνωση ενός συνόλου, όπως η σύσταση της ψυχής ή της πολιτείας (Πλάτων, Αριστοτέλης).
3. Σύσταση, φυσική κατάσταση — Η εγγενής διάταξη ή συγκρότηση ενός όντος ή του κόσμου (Στωϊκοί, κράσις καὶ σύστασις).
4. Συμφωνία, συνθήκη — Μια επίσημη συμφωνία ή συνθήκη μεταξύ μερών (Πολύβιος).
5. Σύσταση, εισαγωγή, γνωριμία — Η πράξη του να συστήνεις κάποιον ή κάτι ευνοϊκά (Ξενοφών).
6. Απόδειξη, τεκμηρίωση — Η συγκρότηση επιχειρημάτων για να αποδειχθεί ένα σημείο (Αριστοτέλης).
7. Συμπαγές σώμα, μάζα — Ένα συγκεντρωμένο ή ενοποιημένο σώμα.
8. Κατάσταση, κατάσταση υγείας — Η φυσική συγκρότηση του σώματος ή η γενική του κατάσταση (ιατρική χρήση).

Οικογένεια Λέξεων

ΣΤΑ-/ΣΤΗ- (ρίζα του ρήματος ἵστημι, σημαίνει «στέκομαι, στήνω»)

Η αρχαιοελληνική ρίζα ΣΤΑ-/ΣΤΗ- προέρχεται από το ρήμα ἵστημι και αποτελεί έναν από τους πιο παραγωγικούς πυρήνες του ελληνικού λεξιλογίου. Εκφράζει την ιδέα της στάσης, της τοποθέτησης, της σταθερότητας, αλλά και της κίνησης προς μια θέση. Από αυτή τη ρίζα παράγονται λέξεις που περιγράφουν τόσο την ενέργεια του στήνειν όσο και το αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας, δηλαδή τη θέση ή την κατάσταση. Με την προσθήκη προθέσεων, η ρίζα αυτή δημιουργεί ένα ευρύ φάσμα εννοιών που αφορούν τη συγκρότηση, την οργάνωση, την αντίσταση ή την αποκατάσταση.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η φιλοσοφική σημασία της σύστασης αναδεικνύεται σε κείμενα-σταθμούς της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΣΥΣΤΑΣΙΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford University Press.
• Πλάτων — Πολιτεία.
• Αριστοτέλης — Περί Ψυχής.
• Διογένης Λαέρτιος — Βίοι Φιλοσόφων.
• Long, A. A., Sedley, D. N. — The Hellenistic Philosophers. Cambridge University Press.
• Θουκυδίδης — Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου.
• Ξενοφών — Κύρου Ανάβασις.