ΤΕΛΕΙΩΣΙΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η τελείωσις (ἡ) σημαίνει «ολοκλήρωση, εκπλήρωση, επίτευξη» και «τελειοποίηση, τελειότητα». Η λέξη προέρχεται από το ρήμα τελειόω, το οποίο με τη σειρά του παράγεται από το επίθετο τέλειος, που σημαίνει «πλήρης, τέλειος, ολοκληρωμένος», και αυτό από το ουσιαστικό τέλος, «τέλος, σκοπός, εκπλήρωση». Η σημασιολογική της διαδρομή είναι πλούσια, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα εννοιών από την απλή ολοκλήρωση μιας πράξης έως την πνευματική και ηθική τελειότητα.

Στην κλασική φιλοσοφία, η τελείωσις συνδέεται στενά με την έννοια του «τέλους» ως του απώτατου σκοπού ή της τελικής αιτίας (causa finalis) ενός όντος ή μιας διαδικασίας. Ο Αριστοτέλης, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί το «τέλος» για να περιγράψει την εντελέχεια, την πλήρη πραγμάτωση της δυναμικής ενός πράγματος. Η τελείωσις, σε αυτό το πλαίσιο, είναι η επίτευξη αυτής της εντελέχειας, η κατάσταση στην οποία κάτι έχει φτάσει στην πλήρη και ιδανική του μορφή.

Στον θρησκευτικό και θεολογικό λόγο, ιδιαίτερα στην ελληνιστική περίοδο και στην Καινή Διαθήκη, η τελείωσις αποκτά βαθύτερες διαστάσεις. Στα μυστήρια, αναφέρεται στην τελετουργική μύηση που οδηγεί στην «τελειότητα» ή την πλήρη γνώση. Στην Καινή Διαθήκη, και ειδικότερα στην Επιστολή προς Εβραίους, η τελείωσις χρησιμοποιείται για να περιγράψει την πνευματική τελειότητα που επιτυγχάνεται μέσω του Χριστού, σε αντιδιαστολή με την αδυναμία του Μωσαϊκού Νόμου και της Λευιτικής ιερωσύνης να επιφέρουν την πραγματική τελείωση.

Η λέξη, επομένως, δεν δηλώνει απλώς το σταμάτημα μιας διαδικασίας, αλλά την ποιοτική ολοκλήρωση, την επίτευξη ενός ιδανικού προτύπου ή την εκπλήρωση ενός προκαθορισμένου σκοπού. Είναι η κορύφωση, η τελική κατάσταση στην οποία τίποτα δεν λείπει και όλα είναι σε αρμονία με τον αρχικό τους σκοπό.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Ολοκλήρωση, εκπλήρωση — Η πράξη του να φέρεις κάτι σε πέρας, να το ολοκληρώσεις.
2. Τελειότητα, αρτιότητα — Η κατάσταση του να είναι κάτι πλήρες, χωρίς ελλείψεις, ιδανικό.
3. Επίτευξη σκοπού — Η πραγμάτωση του απώτατου στόχου ή της τελικής αιτίας ενός πράγματος.
4. Μύηση, τελετουργία — Η διαδικασία της εισαγωγής σε μυστήρια ή θρησκευτικές τελετές, που οδηγεί σε πνευματική «τελείωση».
5. Πληρωμή, εξόφληση — Η ολοκλήρωση μιας οικονομικής υποχρέωσης, όπως η καταβολή φόρου.
6. Θυσιαστική ολοκλήρωση — Στη θεολογία, η πλήρης και οριστική προσφορά ή θυσία.
7. Εσχατολογική πληρότητα — Στη χριστιανική θεολογία, η τελική κατάσταση της σωτηρίας και της ένωσης με τον Θεό.

Οικογένεια Λέξεων

ΤΕΛ-/ΤΕΛΕ- (ρίζα του τέλος, σημαίνει «τέλος, σκοπός, ολοκλήρωση»)

Η ρίζα ΤΕΛ-/ΤΕΛΕ- αποτελεί τον πυρήνα μιας εκτεταμένης οικογένειας λέξεων στην αρχαία ελληνική, όλες περιστρεφόμενες γύρω από την έννοια του «τέλους» ως κατάληξης, σκοπού, ή ολοκλήρωσης. Από αυτή τη θεμελιώδη σημασία αναπτύχθηκαν παράγωγα που περιγράφουν την ενέργεια της ολοκλήρωσης, την ιδιότητα του ολοκληρωμένου, τις τελετουργίες που οδηγούν σε αυτήν, καθώς και τις οικονομικές πτυχές της εκπλήρωσης υποχρεώσεων. Η ρίζα αυτή, αρχαιοελληνικής καταγωγής, δείχνει την εσωτερική συνοχή της ελληνικής γλώσσας στην ανάπτυξη σύνθετων εννοιών από απλές βάσεις.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η τελείωσις, ως κεντρική έννοια, απαντάται σε σημαντικά κείμενα που αναδεικνύουν την εξέλιξη της σημασίας της.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΤΕΛΕΙΩΣΙΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2000.
• Αριστοτέλης — Πολιτικά.
• Απόστολος Παύλος — Προς Εβραίους.
• Γρηγόριος Νύσσης — Περὶ τοῦ βίου Μωυσέως.
• Πλάτων — Πολιτεία.
• Θουκυδίδης — Ιστορίαι.
• Πίνδαρος — Ολυμπιονίκαι.