ΕΝΤΕΥΞΙΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η ἀρχική σημασία της ἔντευξις είναι «συνάντηση, συνέντευξη, συνομιλία», προερχόμενη από το ρήμα ἐντυγχάνω. Στην κλασική ελληνική γραμματεία, όπως στον Ξενοφώντα, περιγράφει μια επίσημη συνάντηση ή συζήτηση, συχνά με κάποιον ανώτερο ή σημαντικό πρόσωπο, υποδηλώνοντας μια προσέγγιση με συγκεκριμένο σκοπό.

Με την πάροδο του χρόνου, και ιδίως στην Κοινή Ελληνική και στους Ο' (Μετάφραση των Εβδομήκοντα), η σημασία της λέξης εξελίχθηκε για να περιλάβει την «αίτηση, παράκληση, δέηση». Αυτή η χρήση συχνά απαντάται σε νομικά ή διοικητικά πλαίσια, όπου κάποιος απευθύνει επίσημο αίτημα σε μια αρχή.

Στη χριστιανική θεολογία, και κυρίως στην Καινή Διαθήκη, η ἔντευξις αποκτά μια βαθύτερη, πνευματική διάσταση. Αναφέρεται συγκεκριμένα στην «μεσιτεία» ή «προσευχή» προς τον Θεό, όχι μόνο ως απλή δέηση, αλλά ως μια πράξη διαμεσολάβησης για λογαριασμό άλλων. Ο Απόστολος Παύλος την χρησιμοποιεί για να περιγράψει την τολμηρή και άμεση προσέγγιση του πιστού προς τον Θεό, τονίζοντας την εμπιστοσύνη και την εγγύτητα που χαρακτηρίζει τη σχέση αυτή.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Συνάντηση, συνέντευξη, συνομιλία — Η αρχική και πιο γενική σημασία στην κλασική ελληνική, αναφερόμενη σε μια συνάντηση προσώπων, συχνά με επίσημο χαρακτήρα. (π.χ. Ξενοφών, Κύρου Παιδεία).
2. Συζήτηση, διάλογος, διαπραγμάτευση — Μια πιο ενεργή μορφή συνάντησης, όπου ανταλλάσσονται απόψεις ή επιδιώκεται κάποια συμφωνία.
3. Αίτηση, παράκληση, δέηση — Σημασία που αναπτύχθηκε στην Κοινή Ελληνική και στους Ο', υποδηλώνοντας την υποβολή ενός αιτήματος σε ανώτερη αρχή ή πρόσωπο.
4. Μεσιτεία, προσευχή — Η θεολογική σημασία στην Καινή Διαθήκη, όπου η ἔντευξις περιγράφει την πράξη της προσευχής για λογαριασμό άλλων, την διαμεσολάβηση προς τον Θεό.
5. Πρόσβαση, προσέγγιση — Η δυνατότητα ή η πράξη της προσέγγισης σε ένα πρόσωπο, τόπο ή κατάσταση.
6. Χρήση, απόλαυση — Σπανιότερη σημασία, αναφερόμενη στην χρήση ή την απόλαυση κάποιου πράγματος, όπως η «ἔντευξις βίβλων» (η χρήση βιβλίων).

Οικογένεια Λέξεων

ἐν- + τυγχαν- (ρίζα του ρήματος τυγχάνω, σημαίνει «συμβαίνω, συναντώ»)

Η ρίζα τυχ- του ρήματος τυγχάνω είναι αρχαιοελληνική και εκφράζει την ιδέα του «συμβαίνω», «συναντώ» ή «πετυχαίνω». Η προσθήκη της πρόθεσης ἐν- (μέσα, με) δημιουργεί το ρήμα ἐντυγχάνω, που σημαίνει «συναντώ κάποιον, πέφτω πάνω σε κάποιον». Από αυτή την αρχική έννοια της συνάντησης, η οικογένεια λέξεων εξελίσσεται, περιλαμβάνοντας τόσο την τυχαία συνάντηση όσο και την σκόπιμη προσέγγιση, την επίτευξη ενός στόχου, αλλά και την αποτυχία. Η ἔντευξις αποτελεί την ουσιαστικοποιημένη μορφή της σκόπιμης συνάντησης ή προσέγγισης, που αργότερα απέκτησε τη θεολογική διάσταση της μεσιτείας.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία σημαντικά χωρία που αναδεικνύουν την εξέλιξη και το βάθος της ἔντευξις:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΕΝΤΕΥΞΙΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, with a revised supplement. Clarendon Press, Oxford, 1996.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. University of Chicago Press, 2000.
• Ξενοφών — Κύρου Παιδεία. Εκδόσεις Loeb Classical Library.
• The Greek New Testament — United Bible Societies, 5th Revised Edition, 2014.
• Wallace, D. B. — Greek Grammar Beyond the Basics: An Exegetical Syntax of the New Testament. Zondervan, 1996.