ΕΠΙΓΝΩΣΙΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, η ἐπίγνωσις είναι η «αναγνώριση, γνώση, κατανόηση». Η λέξη αυτή, σύνθετη από την πρόθεση ἐπί- (που δηλώνει εντατικοποίηση ή πληρότητα) και τη ρίζα του ρήματος γιγνώσκω («γνωρίζω»), υποδηλώνει μια γνώση που είναι κάτι παραπάνω από την απλή πληροφορία ή τη θεωρητική γνώση (γνῶσις).

Στην κλασική ελληνική γραμματεία, η ἐπίγνωσις συχνά αναφέρεται στην ακριβή αναγνώριση ή την πλήρη κατανόηση ενός γεγονότος, μιας κατάστασης ή μιας αλήθειας. Για παράδειγμα, στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, μπορεί να σημαίνει την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης και ακριβούς γνώσης για ένα αντικείμενο, σε αντίθεση με μια επιφανειακή ή ελλιπή γνώση. Δεν είναι απλώς το «γνωρίζω ότι», αλλά το «γνωρίζω πλήρως και αναγνωρίζω την ουσία του».

Στην ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο, και ιδίως στην Κοινή Ελληνική της Καινής Διαθήκης, η σημασία της λέξης εμπλουτίζεται με θεολογικές αποχρώσεις. Εδώ, η ἐπίγνωσις συχνά αναφέρεται σε μια βαθιά, προσωπική και σωτήρια γνώση του Θεού, του θελήματός Του ή της αλήθειας του Ευαγγελίου. Δεν είναι μόνο διανοητική, αλλά και βιωματική, οδηγώντας σε μεταμόρφωση και πνευματική ωρίμανση. Ο Απόστολος Παύλος τη χρησιμοποιεί εκτενώς για να περιγράψει την πλήρη και ακριβή γνώση του Χριστού και του σχεδίου του Θεού για τη σωτηρία.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Αναγνώριση, επιβεβαίωση — Η πράξη της αναγνώρισης κάποιου ή κάτι, ή η επιβεβαίωση μιας πληροφορίας. Συχνά χρησιμοποιείται σε νομικό ή κοινωνικό πλαίσιο.
2. Πλήρης και ακριβής γνώση — Μια βαθιά και ολοκληρωμένη κατανόηση ενός θέματος ή μιας αλήθειας, σε αντίθεση με την επιφανειακή γνώση. (Πλάτων, Αριστοτέλης).
3. Διάκριση, διάγνωση — Η ικανότητα να διακρίνει κανείς την αλήθεια ή την ουσία ενός πράγματος, να κάνει μια σωστή εκτίμηση.
4. Εμπειρική γνώση, εξοικείωση — Γνώση που αποκτάται μέσω της εμπειρίας ή της προσωπικής επαφής με κάτι ή κάποιον.
5. Πνευματική κατανόηση, αποκάλυψη — Στη χριστιανική θεολογία, η βαθιά, σωτήρια γνώση του Θεού, του θελήματός Του και της αλήθειας του Ευαγγελίου. (Απόστολος Παύλος).
6. Ομολογία, παραδοχή — Η παραδοχή ή ομολογία μιας αλήθειας, συχνά με την έννοια της πλήρους αναγνώρισης της ενοχής ή της κατάστασης.

Οικογένεια Λέξεων

ΓΝΩ- (ρίζα του ρήματος γιγνώσκω, σημαίνει «γνωρίζω»)

Η ρίζα ΓΝΩ- αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις πυλώνες του ελληνικού λεξιλογίου, εκφράζοντας την πολυσχιδή έννοια της γνώσης, της αντίληψης και της αναγνώρισης. Από αυτή τη ρίζα προέρχεται μια πλούσια οικογένεια λέξεων που καλύπτουν όλο το φάσμα της γνωστικής διαδικασίας, από την απλή πληροφορία μέχρι τη βαθιά κατανόηση και την πνευματική διάκριση. Η παρουσία προθέσεων (όπως ἐπί-, διά-, πρό-, ἀνα-) και καταλήξεων εμπλουτίζει τη σημασία, προσδίδοντας αποχρώσεις πληρότητας, διάκρισης, πρόβλεψης ή αντίθεσης. Κάθε μέλος της οικογένειας φωτίζει μια διαφορετική πτυχή της ανθρώπινης ικανότητας να γνωρίζει και να κατανοεί τον κόσμο.

Στα Αρχαία Κείμενα

Τρία χαρακτηριστικά χωρία που αναδεικνύουν την εξέλιξη της σημασίας της ἐπιγνώσεως:

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΕΠΙΓΝΩΣΙΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon, 9th ed. with revised supplement. Oxford: Clarendon Press, 1996.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature (BDAG), 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2000.
• Plato — Theaetetus, Sophist. Loeb Classical Library.
• Aristotle — Nicomachean Ethics, Metaphysics. Loeb Classical Library.
• Apostle Paul — Epistle to the Romans, Epistle to the Ephesians, Epistle to the Colossians. Novum Testamentum Graece (NA28).
• Thucydides — History of the Peloponnesian War. Loeb Classical Library.
• Xenophon — Cyropaedia. Loeb Classical Library.