ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ

Ορισμός

Κατά το Λεξικό Liddell-Scott-Jones, ο ὁλόκληρος είναι επίθετο που σημαίνει «ολόκληρος, ακέραιος, πλήρης». Η λέξη χρησιμοποιείται για να περιγράψει κάτι που δεν έχει υποστεί ζημιά ή δεν έχει ελλείψεις, είτε πρόκειται για ένα αντικείμενο, ένα σύνολο, είτε ακόμα και για ένα πρόσωπο. Στην κλασική ελληνική, συναντάται σε συγγραφείς όπως ο Θουκυδίδης για να δηλώσει την πληρότητα μιας δύναμης ή μιας πόλης, καθώς και στον Πλάτωνα σε φιλοσοφικά πλαίσια για την ακεραιότητα μιας έννοιας ή μιας ψυχής.

Η σημασία της λέξης επεκτείνεται και στην ιδιότητα του «άθικτου» ή «ανέπαφου». Ένα ὁλόκληρον σώμα είναι ένα σώμα χωρίς βλάβες, υγιές. Αυτή η διάσταση γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στην Κοινή Ελληνική των Εβδομήκοντα και της Καινής Διαθήκης, όπου ο όρος χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει την πλήρη αποκατάσταση της υγείας ή την πνευματική ακεραιότητα. Για παράδειγμα, στις Πράξεις των Αποστόλων, η θεραπεία ενός χωλού περιγράφεται με τη φράση «ἔλαβεν ὁλόκληρον τὴν ὑγείαν».

Πέρα από την υλική και σωματική ακεραιότητα, ο ὁλόκληρος μπορεί να αναφέρεται και σε ηθική ή πνευματική πληρότητα. Ένας άνθρωπος ὁλόκληρος είναι αυτός που είναι ενάρετος, άμεμπτος, χωρίς ψεγάδια στην προσωπικότητά του. Η λέξη υπογραμμίζει την ιδέα της ενότητας και της συνέχειας, όπου όλα τα μέρη συνιστούν ένα αδιαίρετο και τέλειο σύνολο.

Οι Κύριες Σημασίες

1. Πλήρης, ακέραιος, χωρίς ελλείψεις — Αναφέρεται σε κάτι που είναι ολόκληρο, αδιαίρετο, χωρίς να λείπει κανένα μέρος του. (π.χ. «ὁλόκληρον τὸ σῶμα»)
2. Άθικτος, ανέπαφος, ανόθευτος — Περιγράφει κάτι που δεν έχει υποστεί βλάβη, ζημιά ή φθορά. (π.χ. «τὸν ἀριθμὸν ὁλόκληρον»)
3. Υγιής, αρτιμελής, αποκατεστημένος — Ιδιαίτερα στην Κοινή Ελληνική, δηλώνει την πλήρη σωματική ή ψυχική υγεία και αποκατάσταση. (Πράξεις 3:16)
4. Τέλειος, άμεμπτος, ενάρετος — Αναφέρεται σε ηθική ή πνευματική πληρότητα, χωρίς ψεγάδια ή ελαττώματα. (π.χ. «ὁλόκληρος ἐν πάσῃ ἀρετῇ»)
5. Ολοκληρωμένος, συνεκτικός — Σε φιλοσοφικό πλαίσιο, δηλώνει μια ενότητα ή ένα σύστημα που είναι πλήρες και συνεκτικό. (Πλάτων, «Πολιτεία»)
6. Πλήρης σε αριθμό, αδιάσπαστος — Χρησιμοποιείται για να τονίσει ότι ένας αριθμός ή ένα σύνολο είναι πλήρες και δεν έχει μειωθεί.

Οικογένεια Λέξεων

ὅλος + κλῆρος (ρίζες των λέξεων ὅλος και κλῆρος)

Η λέξη ὁλόκληρος αποτελεί σύνθεση δύο βασικών αρχαιοελληνικών ριζών: του ὅλος, που σημαίνει «ολόκληρος, ενιαίος», και του κλῆρος, που σημαίνει «μερίδιο, κλήρος, κληρονομιά». Αυτή η συνύπαρξη δημιουργεί ένα ισχυρό σημασιολογικό πεδίο που εκτείνεται από την υλική πληρότητα και την ακεραιότητα έως την πνευματική και ηθική τελειότητα. Η οικογένεια λέξεων που προκύπτει από αυτές τις ρίζες, είτε ως απλά παράγωγα είτε ως σύνθετα, αναδεικνύει την ποικιλία των εκφράσεων για την έννοια του πλήρους, του αδιαίρετου και του άθικτου. Κάθε μέλος της οικογένειας φωτίζει μια διαφορετική πτυχή αυτής της θεμελιώδους ιδέας.

Στα Αρχαία Κείμενα

Η χρήση του ὁλόκληρος σε κλασικά και ιερά κείμενα αναδεικνύει την ποικιλία των σημασιών του, από την υλική πληρότητα έως την πνευματική αποκατάσταση.

Οι 18 Μέθοδοι

Η εφαρμογή των 18 παραδοσιακών μεθόδων λεξαριθμικής ανάλυσης στη λέξη ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ:

Πηγές & Βιβλιογραφία

• Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S. — A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1940.
• Bauer, W., Arndt, W. F., Gingrich, F. W., Danker, F. W. — A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. 3rd ed. Chicago: University of Chicago Press, 2000.
• Thucydides — History of the Peloponnesian War.
• Plato — Parmenides.
• The Holy Bible — The Septuagint and The New Testament.
• James, M. R. — The Apocryphal New Testament. Oxford: Clarendon Press, 1924.